Anormal Uterin Kanama Tedavisi: İlaçlar, Hormonlu Spiral, Histeroskopi ve Cerrahi

Anormal uterin kanamanın tedavisi her hastada aynı değildir. Tedavi planlanmadan önce kanamanın nedeni, şiddeti, hastanın yaşı, gebelik isteği, eşlik eden hastalıkları ve rahim içerisinde polip veya miyom gibi yapısal bir problem bulunup bulunmadığı değerlendirilmelidir.

Bazı hastalarda yalnızca ilaç tedavisi yeterli olabilirken, bazı hastalarda hormonlu rahim içi sistem, histeroskopik cerrahi, endometrial ablasyon veya histerektomi gerekebilir.

Buradaki temel nokta kanamayı geçici olarak durdurmanın ötesinde, kanamanın nedenine yönelik tedaviyi seçmektir.

Şiddetli Anormal Uterin Kanamada İlk Yaklaşım

Bazı kadınlar çok yoğun ve devam eden vajinal kanama ile başvurabilir.

Akut ağır kanamada öncelikle hastanın genel durumu değerlendirilir. Nabız, tansiyon ve kan kaybının oluşturduğu etkiler göz önünde bulundurulur. Gerekli hastalarda damar yolu açılması, sıvı tedavisi, kan sayımı ve kan grubu değerlendirmesi yapılabilir.

Hemodinamik olarak stabil hastalarda kanamayı kontrol etmek amacıyla medikal tedaviler kullanılabilir.

Ancak devam eden ciddi kanama, dolaşım bozukluğu veya medikal tedaviye rağmen kontrol altına alınamayan kanama varsa cerrahi yöntemler gerekebilir.

Anormal Uterin Kanamada İlaç Tedavisi

Rahim içerisinde tedavi gerektiren belirgin bir yapısal neden bulunmayan hastalarda medikal tedavi çoğunlukla ilk seçeneklerden biridir.

Tedavide hormonal ve hormonal olmayan ilaçlar kullanılabilir.

Hangi tedavinin uygun olduğu hastanın yaşı, kanamanın miktarı, doğum kontrolü isteyip istememesi, gebelik planı ve bazı ilaçların kullanımına engel oluşturabilecek hastalıklarının bulunup bulunmamasına göre belirlenir.

Progesteron Tedavisi

Progesteron içeren tedaviler özellikle ovulasyon bozukluğuna bağlı kanamalarda kullanılabilir.

Progesteron endometrium üzerindeki östrojen etkisini dengeleyerek rahim iç tabakasının daha düzenli şekilde dökülmesine yardımcı olabilir.

Akut kanamanın kontrolünde daha yüksek dozlarda oral progestin tedavileri kullanılabildiği gibi kronik anormal kanamalarda farklı progesteron rejimleri uygulanabilir.

Tedavi şekli ve süresi hastanın kanama paternine ve altta yatan nedene göre belirlenmelidir.

Doğum Kontrol Hapları Anormal Kanamayı Azaltabilir mi?

Kombine oral kontraseptifler bazı anormal uterin kanamalarda hem adet düzeninin sağlanmasına hem de kanama miktarının azaltılmasına yardımcı olabilir.

Östrojen ve progesteron içeren bu ilaçlar endometriumun düzenlenmesini sağlayabilir.

Özellikle gebelik istemeyen ve kombine hormonal tedavi kullanmasına engel bir sağlık problemi bulunmayan kadınlarda değerlendirilebilir.

Ancak sigara kullanımı, yaş, tromboz öyküsü ve bazı kardiyovasküler risk faktörleri tedavi seçiminde dikkate alınmalıdır.

Hormonlu Spiral Aşırı Adet Kanamasında Etkili midir?

Levonorgestrel salan rahim içi sistem, yapısal bir problem bulunmayan ağır adet kanamasında en etkili medikal seçeneklerden biridir.

Rahim içerisine yerleştirilen sistem progesteronu doğrudan endometrium üzerinde etkili olacak şekilde salgılar.

Bu etki sonucunda endometrium incelir ve adet kanaması belirgin şekilde azalabilir.

Uzun süreli kullanımda menstruel kan kaybında yaklaşık yüzde 74–97 oranında azalma bildirilmektedir.

Bu nedenle hem gebelikten korunmak hem de aşırı adet kanamasını azaltmak isteyen uygun hastalarda önemli bir tedavi seçeneğidir.

Ancak rahim boşluğunu belirgin şekilde bozan submüköz miyom veya büyük intrakaviter lezyonlar varsa öncelikle kavitenin değerlendirilmesi gerekir.

Traneksamik Asit Nedir?

Traneksamik asit hormonal olmayan ve özellikle ağır adet kanamasında kullanılabilen bir tedavidir.

Adet kanaması sırasında rahim içerisinde oluşan pıhtıların parçalanmasını azaltarak kanama miktarının düşmesine yardımcı olur.

En önemli avantajlarından biri hormonal tedavi olmamasıdır.

Genellikle yalnızca adet kanamasının olduğu günlerde kullanılır.

Ancak tromboemboli açısından riskli hastalarda tedavi seçimi dikkatli yapılmalıdır.

Ağrı Kesiciler Adet Kanamasını Azaltabilir mi?

Nonsteroid antiinflamatuvar ilaçlar, yani NSAİİ grubu ilaçlar hem adet ağrısını hem de bazı kadınlarda kanama miktarını azaltabilir.

Bu ilaçlar endometriumdaki prostaglandin sentezini azaltarak etki gösterir.

Özellikle aşırı adet kanamasına belirgin adet ağrısının eşlik ettiği hastalarda yararlı olabilir.

Ancak mide, böbrek hastalıkları veya bazı kanama bozuklukları bulunan kişilerde her NSAİİ uygun olmayabilir.

Anormal Uterin Kanamada Demir Eksikliği Tedavisi

Uzun süreli veya aşırı adet kanaması demir eksikliği ve anemiye neden olabilir.

Bu nedenle tedavi yalnızca kanamanın azaltılmasından ibaret değildir.

Tam kan sayımı ve gerekli durumlarda demir depoları değerlendirilerek demir eksikliği saptanan hastalarda oral veya gerektiğinde intravenöz demir tedavisi uygulanabilir.

Kanamanın nedeni tedavi edilmeden yalnızca demir kullanılması ise sorunu tamamen çözmez. Hem kan kaybının nedeni hem de gelişen anemi birlikte ele alınmalıdır.

İlaç Tedavisi Yeterli Olmazsa Ne Yapılır?

Medikal tedaviye rağmen devam eden anormal uterin kanamada tanının yeniden değerlendirilmesi gerekir.

Özellikle rahim içerisinde polip veya submüköz miyom gibi fokal bir lezyon varsa yalnızca ilaç tedavisi yeterli olmayabilir.

Bu noktada ultrasonografi bulguları tekrar değerlendirilerek gerekli hastalarda salin infüzyon sonografisi, endometrial örnekleme veya histeroskopi yapılabilir.

Tedavi başarısızlığında “daha güçlü ilaç” vermeden önce kanamanın altında gözden kaçmış yapısal bir neden bulunup bulunmadığının araştırılması önemlidir.

Polipe Bağlı Kanama Nasıl Tedavi Edilir?

Endometrial polip saptanan ve poliple ilişkili kanaması bulunan hastalarda histeroskopik polipektomi uygulanabilir.

Histeroskopide rahim boşluğuna ince bir kamera sistemiyle girilir ve polip doğrudan görülür.

Lezyon kontrollü şekilde çıkarılarak patolojik incelemeye gönderilebilir.

Böylece hem kanamaya neden olan yapısal problem tedavi edilmiş hem de dokunun patolojik değerlendirmesi yapılmış olur.

Submüköz Miyoma Bağlı Kanama Nasıl Tedavi Edilir?

Rahim boşluğuna doğru büyüyen submüköz miyomlar özellikle ağır ve uzun süren adet kanamasıyla ilişkili olabilir.

Uygun submüköz miyomlar histeroskopik cerrahi ile rahim içerisinden çıkarılabilir.

Bu yaklaşımda karından kesi yapılmadan rahim ağzından girilerek miyoma ulaşılır.

Ancak tedavi kararında miyomun büyüklüğü, rahim duvarı içerisindeki derinliği ve kaviteyle ilişkisi değerlendirilmelidir.

Her miyom histeroskopik yöntem için uygun değildir.

Anormal Kanamada Histeroskopi Neden Önemlidir?

Histeroskopinin anormal uterin kanama tedavisindeki önemli avantajlarından biri tanı ile tedaviyi birleştirebilmesidir.

Rahim boşluğu doğrudan görüntülenir.

Polip, submüköz miyom veya başka bir fokal endometrial lezyon varsa lezyonun yeri ve özellikleri değerlendirilebilir.

Uygun hastalarda aynı seansta lezyon çıkarılabilir ve patolojik incelemeye gönderilebilir.

Bu nedenle özellikle tekrarlayan kanaması bulunan ve rahim içi yapısal patolojiden şüphelenilen hastalarda histeroskopi önemli bir yöntemdir.

Endometrial Ablasyon Nedir?

Endometrial ablasyon, rahim içini döşeyen endometrium tabakasının çeşitli enerji yöntemleriyle tahrip edilerek kanamanın azaltılmasını amaçlayan bir tedavidir.

Çocuk isteğini tamamlamış ve uygun şekilde seçilmiş bazı kadınlarda kullanılabilir.

Ancak endometrial ablasyon her aşırı kanaması olan kadına uygulanabilecek bir yöntem değildir.

Kimlere Endometrial Ablasyon Yapılmaz?

Gelecekte gebelik isteyen kadınlarda endometrial ablasyon uygulanmaz.

Gebelik, aktif pelvik enfeksiyon, endometrial hiperplazi, endometrial intraepitelyal neoplazi veya genital sistem kanseri varlığında uygun değildir.

Rahim boşluğunun belirgin şekilde bozulduğu bazı yapısal anomalilerde de uygulanamayabilir.

Bu nedenle ablasyon öncesinde rahim içinin ve endometriumun uygun şekilde değerlendirilmesi önemlidir.

Endometrial Ablasyon Histerektominin Alternatifi midir?

Uygun seçilmiş bazı kadınlarda endometrial ablasyon daha büyük bir cerrahi olan histerektomiye alternatif olabilir.

Ancak her hastada kalıcı çözüm sağlamaz.

Bazı kadınlarda zaman içerisinde kanama tekrar edebilir ve ek tedavi gerekebilir.

Ablasyon sonrasında rahim boşluğunda oluşabilecek değişiklikler gelecekte endometriumun değerlendirilmesini de güçleştirebilir.

Bu nedenle özellikle endometrial kanser açısından risk taşıyan hastalarda tedavi seçimi dikkatli yapılmalıdır.

Histerektomi Anormal Uterin Kanamayı Kesin Olarak Tedavi Eder mi?

Histerektomi, rahmin cerrahi olarak çıkarılmasıdır ve uterustan kaynaklanan anormal kanamanın kesin tedavisidir.

Ancak büyük bir cerrahi girişim olduğu için anormal kanaması bulunan her hastada ilk tedavi değildir.

Medikal tedavilerin başarısız olduğu, semptomların ciddi olduğu, eşlik eden önemli rahim hastalığının bulunduğu veya hastanın diğer tedaviler yerine kesin tedaviyi tercih ettiği durumlarda değerlendirilebilir.

Cerrahi yaklaşım hastaya göre vajinal, laparoskopik, vNOTES, robotik veya açık cerrahi olarak planlanabilir.

Anormal Uterin Kanamada Rahmi Almak Her Zaman Gerekir mi?

Hayır.

Anormal uterin kanaması bulunan kadınların önemli bir bölümünde rahmin alınmasına gerek kalmaz.

Medikal tedaviler, hormonlu rahim içi sistem ve özellikle polip veya uygun submüköz miyomlarda histeroskopik cerrahi rahmi koruyan tedavi seçenekleridir.

Tedavi hastalığa göre seçilmelidir.

Örneğin küçük bir endometrial polipe bağlı kanamada yalnızca polibin histeroskopik olarak çıkarılması yeterli olabilirken, yaygın adenomyozis ve diğer tedavilere dirençli ağır kanaması bulunan, çocuk isteğini tamamlamış bir hastada farklı bir yaklaşım gerekebilir.

Tedaviden Önce Endometrial Biyopsi Gerekir mi?

Her hastaya endometrial biyopsi yapılmaz.

Ancak özellikle 45 yaş ve üzerindeki anormal uterin kanamalarda ve daha genç olup endometrial hiperplazi açısından risk faktörleri veya persistan kanaması bulunan kadınlarda endometrial örnekleme değerlendirilebilir.

Bunun nedeni kanamayı baskılamadan önce endometrial hiperplazi veya malignite gibi önemli nedenlerin gerektiğinde dışlanmasıdır.

Özellikle menopoz sonrası kanamada değerlendirme daha da önemlidir.

Anormal Uterin Kanamada En Doğru Tedavi Hangisidir?

Tek bir “en iyi” tedavi yoktur.

Doğru tedavi kanamanın nedenine göre değişir.

Ovulasyon bozukluğu bulunan bir hastayla rahim içerisinde polip bulunan bir hastanın tedavisi aynı değildir.

Benzer şekilde submüköz miyom, adenomyozis, endometrial hiperplazi ve endometrium kanserinin tedavileri birbirinden tamamen farklıdır.

Bu nedenle anormal uterin kanamada önce doğru tanı, ardından nedene yönelik tedavi gerekir.

İzmir'de Anormal Uterin Kanama Tedavisi

Aşırı adet kanaması, uzun süren adet, ara kanama veya düzensiz kanama şikâyeti bulunan hastalarda tedavinin yalnızca kanamayı geçici olarak azaltmaya yönelik olması yeterli olmayabilir.

Prof. Dr. Selçuk Erkılınç'ın İzmir Karşıyaka–Mavişehir'deki kliniğinde anormal uterin kanama değerlendirmesinde jinekolojik muayene ve transvajinal ultrasonografi ile kanamanın olası nedeni araştırılır.

Gerekli hastalarda endometrial biyopsi veya rahim boşluğunun doğrudan değerlendirilmesini sağlayan histeroskopi planlanabilir.

Özellikle endometrial polip ve submüköz miyom gibi rahim içerisindeki yapısal nedenlerde histeroskopik cerrahi önemli bir avantaj sağlar. Kanamaya neden olan lezyon uygun hastalarda rahim ağzından girilerek, karında kesi yapılmadan çıkarılabilir.

Jinekolojik onkoloji deneyimi ise endometrial hiperplazi, atipili lezyonlar, menopoz sonrası kanama veya endometrium kanseri şüphesi bulunan hastalarda hangi hastanın basit bir tedaviye, hangi hastanın ileri değerlendirme veya cerrahiye ihtiyaç duyduğunun belirlenmesinde önem kazanır.

Amaç her anormal kanamada ameliyat yapmak değildir. Amaç kanamanın nedenini doğru belirlemek ve hastaya gereğinden fazla ya da gereğinden az tedavi uygulamadan en uygun yöntemi seçmektir.

Sık Sorulan Sorular

Aşırı adet kanaması ilaçla tedavi edilebilir mi?

Evet. Altta tedavi gerektiren yapısal bir neden bulunmayan birçok hastada hormonal veya hormonal olmayan ilaçlarla kanama azaltılabilir.

Hormonlu spiral kanamayı azaltır mı?

Uygun hastalarda levonorgestrel içeren rahim içi sistem adet kanamasını belirgin şekilde azaltabilir ve uzun süreli tedavi sağlayabilir.

Traneksamik asit hormon mudur?

Hayır. Traneksamik asit hormonal olmayan bir ilaçtır ve özellikle adet kanamasının fazla olduğu günlerde kanama miktarını azaltmak amacıyla kullanılabilir.

Polip ilaçla kaybolur mu?

Kanamaya neden olan endometrial poliplerde ilaç tedavisi polibin kendisini ortadan kaldırmaz. Uygun hastalarda histeroskopik olarak çıkarılabilir.

Submüköz miyom kapalı yöntemle alınabilir mi?

Uygun büyüklük ve yerleşimdeki submüköz miyomlar histeroskopik cerrahiyle rahim ağzından girilerek çıkarılabilir.

Endometrial ablasyondan sonra gebelik düşünülebilir mi?

Endometrial ablasyon gelecekte gebelik isteyen kadınlar için uygun bir tedavi değildir.

Aşırı kanama nedeniyle rahim mutlaka alınır mı?

Hayır. Birçok hastada medikal tedavi, hormonlu rahim içi sistem veya histeroskopik cerrahi gibi rahmi koruyan seçenekler kullanılabilir. Histerektomi seçilmiş hastalarda değerlendirilir.