Anormal Uterin Kanamaya Yol Açan Rahime Ait Nedenler
Anormal uterin kanamanın önemli bir bölümü rahim ve rahim içi yapısal hastalıklardan kaynaklanır. Özellikle miyomlar, adenomyozis, endometrial polipler ve rahim ağzı polipleri kanamanın sık görülen yapısal nedenleri arasındadır. Daha nadir olarak rahimdeki damarsal anomaliler de anormal kanamaya yol açabilir.
Bu hastalıkların önemli bir özelliği, yalnızca hastanın kanama tarifine bakılarak birbirinden ayırt edilememeleridir. Aynı şekilde “fazla adet görüyorum” diyen iki hastadan birinde rahim içi polip, diğerinde submüköz miyom veya adenomyozis bulunabilir.
Bu nedenle tedaviden önce kanamanın rahime ait yapısal bir nedeni olup olmadığının belirlenmesi önemlidir.
Rahmin Büyümesi Anormal Kanama ile İlişkili Olabilir mi?
Jinekolojik muayenede uterusun normalden büyük bulunması anormal uterin kanamanın nedenini araştırırken önemli bir bulgudur.
Rahmin büyümesinin en sık nedenlerinden biri miyomlardır. Bunun yanında adenomyozis ve bazı rahim içi patolojiler de uterusun büyümesine eşlik edebilir.
Muayenede uterusun büyüklüğü, şekli ve hareketliliği değerlendirilir. Ancak yapısal nedenlerin ayrıntılı değerlendirilmesinde transvajinal ultrasonografi çok daha fazla bilgi sağlar.
Miyomlar Anormal Kanamaya Neden Olabilir mi?
Miyomlar rahmin iyi huylu düz kas tümörleridir ve anormal uterin kanamanın sık görülen yapısal nedenlerinden biridir.
Ancak her miyom kanama yapmaz.
Kanama açısından miyomun yalnızca büyüklüğü değil, rahim boşluğuyla ilişkisi özellikle önemlidir. Endometrial kaviteye doğru büyüyen submüköz miyomlar aşırı veya uzun süren adet kanamasıyla daha yakın ilişkili olabilir.
Bu nedenle ultrasonda “miyom var” denilmesi tek başına yeterli değildir. Miyomun sayısı, büyüklüğü, rahim duvarındaki yerleşimi ve özellikle endometrial kaviteyi bozup bozmadığı değerlendirilmelidir.
Adenomyozis Kanama Yapar mı?
Adenomyozis, endometrial bez ve stromanın rahmin kas tabakası içerisinde bulunmasıyla karakterize bir hastalıktır.
Anormal uterin kanamaya neden olabileceği gibi ağrılı adetlerle de birlikte görülebilir.
Muayenede uterus büyümüş olabilir. Tanıda transvajinal ultrasonografi önemli bir yere sahiptir.
Adenomyozisin tedavisi hastanın yaşı, kanama ve ağrı şikâyetlerinin şiddeti, gebelik beklentisi ve eşlik eden diğer jinekolojik problemlere göre planlanır.
Endometrial Polip Nedir?
Endometrial polipler, rahim içini döşeyen endometrium tabakasından gelişen ve rahim boşluğuna doğru büyüyen lezyonlardır.
Boyutları birkaç milimetreden rahim boşluğunun önemli bölümünü doldurabilecek büyüklüklere kadar değişebilir.
Polipler tek olabileceği gibi birden fazla da olabilir.
Endometrial poliplerin önemli klinik bulgularından biri anormal uterin kanamadır.
Endometrial Polip Hangi Kanamalara Neden Olabilir?
Endometrial polip bulunan kadınlarda ara kanama, düzensiz kanama veya aşırı adet kanaması görülebilir.
Bazı polipler ise hiçbir belirti vermeden ultrasonografi sırasında tesadüfen saptanabilir.
Polipler özellikle menopoz sonrası dönemde saptandığında hastanın kanama öyküsü ve diğer risk faktörleriyle birlikte değerlendirilmelidir.
Çünkü poliplerin büyük bölümü iyi huylu olmakla birlikte, küçük bir bölümünde premalign veya malign değişiklikler bulunabilir.
Polip Kansere Dönüşür mü?
Endometrial poliplerin büyük çoğunluğu iyi huyludur.
Bununla birlikte polip içerisinde hiperplazi veya kanser gelişimi görülebilir. Bu risk özellikle ileri yaş, menopoz sonrası dönem, anormal kanama ve bazı klinik risk faktörlerinin varlığında daha önemli hale gelir.
Bu nedenle özellikle semptomatik veya riskli hastalarda polibin yalnızca görüntülenmesi değil, çıkarılarak patolojik olarak değerlendirilmesi gerekebilir.
Endometrial Polip Nasıl Teşhis Edilir?
Transvajinal ultrasonografide endometrial polip rahim içerisinde fokal bir lezyon şeklinde görülebilir.
Renkli Doppler incelemede polibi besleyen damar yapısının gösterilmesi tanıya yardımcı olabilir.
Ancak standart ultrasonografi her polibi göstermeyebilir.
Özellikle küçük poliplerde veya endometriumun değerlendirilmesinin güç olduğu durumlarda salin infüzyon sonografisi rahim boşluğundaki lezyonun daha net ortaya konmasını sağlayabilir.
Rahim boşluğunun doğrudan değerlendirilmesini sağlayan yöntem ise histeroskopidir.
Polip Tedavisinde Histeroskopi
Histeroskopi sırasında ince bir kamera sistemiyle rahim boşluğuna girilir ve polip doğrudan görülür.
Uygun hastalarda polip aynı işlem sırasında tamamen çıkarılabilir ve patolojik incelemeye gönderilebilir.
Histeroskopik yaklaşımın önemli avantajlarından biri lezyonun yerinin doğrudan görülerek hedeflenebilmesidir.
Özellikle anormal kanaması bulunan hastalarda rahim içerisinde fokal bir lezyondan şüpheleniliyorsa histeroskopik değerlendirme hem tanı hem de tedavi açısından önemli bir seçenektir.
Rahim Ağzı Polipi Kanama Yapar mı?
Endoservikal polipler rahim ağzı kanalından gelişen ve çoğunlukla iyi huylu olan lezyonlardır.
Genellikle kırmızı renkli ve saplı bir yapı şeklinde servikal kanaldan dışarı doğru uzanabilirler.
Bazı hastalarda hiçbir belirti oluşturmazken bazı kadınlarda düzensiz kanama veya ilişki sonrası kanama görülebilir.
Jinekolojik muayene sırasında spekulum ile rahim ağzının değerlendirilmesi bu nedenle önemlidir.
Rahim Ağzı Polipi Nasıl Tedavi Edilir?
Semptomatik endoservikal polipler uygun hastalarda çıkarılabilir ve patolojik incelemeye gönderilebilir.
Polip çıkarıldıktan sonra tabanının değerlendirilmesi ve gerektiğinde kanama kontrolünün sağlanması önemlidir.
Tekrarlayan servikal poliplerde veya eşlik eden başka bulgular varsa rahim ağzının ve rahim içerisinin daha ayrıntılı değerlendirilmesi gerekebilir.
Arteriovenöz Malformasyon Anormal Kanamaya Neden Olabilir mi?
Rahmin damarsal anomalileri anormal uterin kanamanın daha nadir nedenleri arasındadır.
Arteriovenöz malformasyon, arterler ile venler arasında normal kapiller yapı olmadan anormal damar bağlantılarının bulunmasıdır.
Doğuştan olabileceği gibi sonradan da gelişebilir.
Edinilmiş uterin arteriovenöz malformasyonlar gebelikle ilişkili olaylar, düşük, rahim içerisindeki girişimler veya uterusa yönelik cerrahi işlemler sonrasında görülebilir.
Uterin Arteriovenöz Malformasyon Nasıl Tanınır?
Transvajinal ultrasonografi ve özellikle renkli Doppler inceleme tanıda önemlidir.
Myometrium içerisinde belirgin damar yapıları ve yüksek akımlı vasküler görünüm saptanabilir.
Bu ayrım önemlidir çünkü yoğun damarlanma bulunan bir uterin lezyonda yapılacak kontrolsüz rahim içi girişim ciddi kanamaya yol açabilir.
Bu nedenle şüpheli damarsal yapılarda işlem öncesinde doğru tanının konulması gerekir.
Anormal Kanamada Ultrasonografi Neden Önemlidir?
Rahime ait yapısal nedenlerin araştırılmasında transvajinal ultrasonografi temel değerlendirme yöntemlerinden biridir.
Tek bir incelemede uterusun büyüklüğü, myometrium, endometrium, miyomlar, adenomyozis bulguları ve rahim içerisindeki fokal lezyonlar değerlendirilebilir.
Renkli Doppler ise bazı poliplerin damar yapısının ve uterin vasküler anomalilerin değerlendirilmesine yardımcı olabilir.
Ancak her rahim içi lezyon standart ultrasonografide net olarak gösterilemeyebilir.
Ultrason Normal Olsa Bile Rahim İçinde Polip Olabilir mi?
Evet.
Küçük endometrial polipler veya rahim boşluğundaki bazı fokal lezyonlar standart transvajinal ultrasonografide gözden kaçabilir.
Kanaması devam eden ve rahim içi patolojiden şüphelenilen hastalarda salin infüzyon sonografisi veya histeroskopi ile daha ayrıntılı değerlendirme yapılabilir.
Özellikle histeroskopi rahim boşluğunun doğrudan görülmesini sağlar.
Anormal Kanamada Neden Önce Nedeni Bulmak Gerekir?
Miyom, adenomyozis, endometrial polip ve ovulasyon bozukluğu bulunan hastaların hepsi aşırı veya düzensiz kanama şikâyetiyle başvurabilir.
Ancak bu hastalıkların tedavileri birbirinden farklıdır.
Bu nedenle yalnızca kanamayı azaltmaya yönelik tedavi başlanması bazı hastalarda gerçek nedenin tanısının gecikmesine yol açabilir.
Anormal uterin kanamanın değerlendirilmesinde amaç yalnızca “kanamayı durdurmak” değil, kanamanın nereden ve neden kaynaklandığını belirlemektir.
İzmir'de Anormal Uterin Kanamanın Yapısal Nedenlerinin Değerlendirilmesi
Aşırı adet kanaması, uzun süren adetler, ara kanama veya düzensiz kanama şikâyeti bulunan hastalarda rahime ait yapısal nedenlerin araştırılması önemlidir.
Prof. Dr. Selçuk Erkılınç'ın İzmir Karşıyaka–Mavişehir'deki kliniğinde anormal uterin kanama değerlendirmesinde jinekolojik muayene ve transvajinal ultrasonografi birlikte kullanılarak uterus, endometrium ve overler değerlendirilmektedir.
Özellikle endometrial polip, submüköz miyom veya rahim içi başka bir lezyondan şüphelenildiğinde gerekli hastalarda ileri kavite değerlendirmesi ve histeroskopi planlanabilir.
Histeroskopinin önemli avantajı, rahim içerisindeki lezyonun doğrudan görülmesi ve uygun hastalarda aynı seansta tedavi edilebilmesidir.
Örneğin kanamaya neden olan endometrial polip veya rahim boşluğuna uzanan uygun bir submüköz miyom histeroskopik olarak çıkarılabilir ve elde edilen doku patolojik incelemeye gönderilebilir.
Böylece tedavinin yalnızca kanamayı geçici olarak azaltmasına değil, kanamaya neden olan yapısal problemin belirlenmesine ve uygun hastalarda doğrudan tedavi edilmesine odaklanılır.
Sık Sorulan Sorular
Rahim içi polip çok kanama yapar mı?
Yapabilir. Endometrial polipler ara kanama, düzensiz kanama veya aşırı adet kanamasına neden olabilir. Bazı polipler ise hiçbir şikâyet oluşturmaz.
Her miyom kanama yapar mı?
Hayır. Miyomun rahim boşluğuyla ilişkisi önemlidir. Özellikle endometrial kaviteye doğru büyüyen submüköz miyomlar kanamayla daha yakından ilişkilidir.
Polip ultrasonda görülür mü?
Birçok polip transvajinal ultrasonografide görülebilir. Ancak küçük veya yerleşimi zor poliplerde salin infüzyon sonografisi veya histeroskopi gerekebilir.
Polip histeroskopi ile alınabilir mi?
Uygun hastalarda evet. Histeroskopi sırasında polip doğrudan görülerek çıkarılabilir ve patolojik incelemeye gönderilebilir.
Rahim ağzı polipi ilişki sonrası kanama yapabilir mi?
Evet. Endoservikal polipler bazı kadınlarda ilişki sonrası veya düzensiz vajinal kanamaya neden olabilir.
Adenomyozis hem ağrı hem kanama yapar mı?
Evet. Adenomyozis aşırı adet kanaması ve ağrılı adetlerle birlikte görülebilir.
Anormal kanamada renkli Doppler neden kullanılır?
Renkli Doppler poliplerin damar yapısının değerlendirilmesine yardımcı olabilir ve özellikle arteriovenöz malformasyon gibi damarsal nedenlerden şüphelenildiğinde önemli bilgiler sağlayabilir.