Miyom Tedavisi: İlaç Tedavisi, Miyomektomi ve Rahim Ameliyatı

Miyom tedavisi her hastada aynı değildir. Miyomların önemli bir bölümü hiçbir belirti oluşturmaz ve yalnızca takip edilebilir. Tedavi gerekip gerekmediğine karar verirken miyomun yalnızca büyüklüğüne değil; yerleşimine, sayısına, kanamaya neden olup olmadığına, bası belirtilerine, hastanın yaşına ve çocuk sahibi olma isteğine birlikte bakılır.

Tedavinin temel amacı ultrasonografide görülen her miyomu ortadan kaldırmak değil, miyomun neden olduğu problemi tedavi etmektir.

Her Miyom Tedavi Edilmeli midir?

Hayır. Şikâyeti olmayan ve muayene veya ultrasonografide tipik miyom görünümü bulunan kadınlarda takip çoğu zaman yeterlidir.

Özellikle menopoza yaklaşan ve önemli bir şikâyeti bulunmayan kadınlarda miyomların düzenli jinekolojik muayene ile izlenmesi tercih edilebilir.

Buna karşılık yoğun kanama, kansızlık, ağrı, pelvik bası veya çevre organlara bası gibi şikâyetler varsa tedavi gündeme gelir.

Miyom Tedavisine Nasıl Karar Verilir?

Tedavi planlanırken şu sorular önemlidir:

• Miyom kanama yapıyor mu?
• Kansızlığa neden olmuş mu?
• Ağrı veya bası şikâyeti var mı?
• Rahim boşluğunu bozuyor mu?
• Miyomun büyüklüğü ve sayısı nedir?
• Hasta çocuk sahibi olmak istiyor mu?
• Rahmin korunması isteniyor mu?
• Hasta menopoza yakın mı?

Bu nedenle iki kadında aynı büyüklükte miyom bulunması, aynı tedavinin uygulanacağı anlamına gelmez.

Miyomlarda İlaç Tedavisi

Miyomlarda kullanılan ilaçların önemli bir bölümü miyomu tamamen ortadan kaldırmak yerine kanama ve ağrı gibi belirtileri kontrol etmeyi amaçlar.

Özellikle cerrahi gerektirmeyen veya cerrahiyi ertelemek isteyen hastalarda medikal tedaviler kullanılabilir.

Doğum Kontrol Hapları Miyom Kanamasını Azaltabilir mi?

Kombine doğum kontrol hapları bazı hastalarda miyoma eşlik eden aşırı adet kanamasının kontrolünde kullanılabilir.

Bu ilaçların temel amacı miyomu yok etmek değil, adet kanamasını düzenlemek ve azaltmaktır.

Progesteron İçeren Tedaviler

Progesteron içeren ilaçlar da kanama kontrolü amacıyla kullanılabilir.

Ağızdan kullanılan progesteron preparatlarının yanı sıra bazı hastalarda uzun etkili progesteron içeren tedaviler değerlendirilebilir.

Tedavi seçimi hastanın yaşı, kanama şekli ve diğer sağlık özelliklerine göre yapılmalıdır.

Hormonlu Spiral Miyomlarda Kullanılabilir mi?

Levonorgestrel salgılayan rahim içi sistem, özellikle aşırı adet kanaması bulunan bazı miyom hastalarında kanama miktarını azaltabilir.

Ancak önemli bir nokta vardır:

Miyom rahim boşluğunu belirgin şekilde bozuyorsa hormonlu spiralin kullanımı uygun olmayabilir.

Bu nedenle hormonlu spiral düşünülmeden önce miyomun rahim boşluğuyla ilişkisi ultrasonografik olarak değerlendirilmelidir.

Miyomlarda GnRH Tedavisi

GnRH agonistleri östrojen düzeylerinin geçici olarak azalmasını sağlayarak miyom hacminde küçülmeye ve kanamanın azalmasına yardımcı olabilir.

Ancak bu tedaviler genellikle uzun süreli kalıcı bir çözüm değildir.

Tedavi kesildikten sonra miyom yeniden büyüyebilir. Ayrıca sıcak basması, vajinal kuruluk ve kemik mineral kaybı gibi düşük östrojen düzeyine bağlı yan etkiler ortaya çıkabilir.

Bu nedenle GnRH agonistleri özellikle belirli hastalarda ameliyat öncesi kısa süreli tedavi amacıyla kullanılabilir.

Örneğin ciddi kansızlığı bulunan bir hastada ameliyat öncesinde kanamanın azaltılması ve hemoglobin düzeyinin düzeltilmesi için değerlendirilebilir.

Miyomlarda Traneksamik Asit Kullanılır mı?

Aşırı adet kanaması bulunan kadınlarda traneksamik asit kanama miktarını azaltmak amacıyla kullanılabilir.

Traneksamik asit miyomu küçültmez. Temel etkisi adet dönemindeki kanama miktarının azaltılmasıdır.

Bu nedenle özellikle cerrahi gerektirmeyen ancak yoğun adet kanaması bulunan seçilmiş hastalarda değerlendirilebilir.

Ağrı Kesiciler Miyom Tedavisinde Kullanılır mı?

NSAİİ olarak adlandırılan nonsteroid antiinflamatuvar ilaçlar özellikle adet döneminde ağrı ve bazı hastalarda kanama şikâyetlerinin azaltılmasında kullanılabilir.

Ancak bunlar da miyomun kendisini ortadan kaldıran tedaviler değildir.

Miyom Ameliyatı Ne Zaman Gerekebilir?

İlaç tedavisine rağmen şikâyetlerin devam ettiği veya miyomun anatomik özellikleri nedeniyle doğrudan cerrahinin daha uygun olduğu hastalarda ameliyat düşünülebilir.

Özellikle;

• kontrol edilemeyen yoğun kanama,
• kanamaya bağlı kansızlık,
• belirgin pelvik ağrı veya bası,
• mesane veya bağırsak üzerine bası,
• rahim boşluğunu bozan submüköz miyom,
• seçilmiş infertilite olguları

cerrahi tedavinin gündeme gelmesine neden olabilir.

Ancak miyom ameliyatı için herkese uygulanabilecek tek bir santimetre sınırı yoktur.

Küçük fakat rahim boşluğuna uzanan bir miyom ciddi kanama yapabilirken, daha büyük ancak rahmin dışına doğru büyüyen bir miyom hiçbir şikâyete neden olmayabilir.

Miyomektomi Nedir?

Miyomektomi, miyomların çıkarıldığı ancak rahmin korunduğu ameliyattır.

Özellikle gelecekte çocuk sahibi olmak isteyen kadınlarda önemli bir cerrahi seçenektir. Bununla birlikte gebelik düşünmeyen ancak rahmini korumak isteyen kadınlarda da uygulanabilir.

Miyomektomide yalnızca miyomun çıkarılması değil, geride kalan rahim kasının uygun şekilde onarılması da önemlidir.

Özellikle derin intramural miyomlarda rahim duvarında oluşan defektin uygun cerrahi teknikle kapatılması gelecekteki gebelikler açısından önem taşıyabilir.

Miyom ameliyatı ve kullanılan cerrahi yöntemler hakkında ayrıntılı bilgi için Miyom Ameliyatı sayfası incelenebilir. Prof. Dr. Selçuk ERKILINÇ

Histeroskopik Miyom Ameliyatı

Rahim boşluğuna uzanan submüköz miyomların önemli bir bölümü histeroskopik yöntemle tedavi edilebilir.

Bu ameliyatta karında kesi yapılmaz. Vajinal yoldan rahim ağzından ilerletilen histeroskop ile rahim boşluğuna girilir ve miyom doğrudan görülerek çıkarılır.

Özellikle kanama yapan submüköz miyomlarda histeroskopik cerrahi önemli bir tedavi seçeneğidir.

Ancak miyomun ne kadarının rahim kasının içerisinde bulunduğu önemlidir. Derin yerleşimli submüköz miyomlarda cerrahi daha zor olabilir ve bazen işlemin birden fazla seansta tamamlanması gerekebilir.

Laparoskopik Miyom Ameliyatı

Rahim kası içerisinde bulunan intramural veya rahmin dış yüzeyine doğru büyüyen subseröz miyomlarda laparoskopik miyomektomi uygulanabilir.

Karındaki küçük kesilerden kamera ve cerrahi aletlerle girilir. Miyom rahim kasından ayrılır, kanama kontrol edilir ve rahim duvarı sütürlerle onarılır.

Laparoskopik miyomektominin en önemli noktalarından biri yalnızca miyomu çıkarabilmek değil, kanamayı kontrol ederek rahim duvarını güvenli biçimde yeniden oluşturabilmektir.

Özellikle büyük ve derin intramural miyomlarda ileri laparoskopik cerrahi deneyimi önem kazanır.

Büyük Miyomlar Kapalı Ameliyat Edilebilir mi?

Miyomun büyük olması tek başına açık ameliyat gerektirdiği anlamına gelmez.

Cerrahi yönteme karar verirken miyomun;

büyüklüğü, sayısı, yerleşimi, rahim içerisindeki derinliği ve hastanın anatomisi birlikte değerlendirilmelidir.

Bazı büyük miyomlar laparoskopik olarak çıkarılabilirken, çok sayıda veya anatomik olarak kompleks miyom bulunan bazı hastalarda açık cerrahi daha uygun olabilir.

Dolayısıyla doğru soru yalnızca “Miyom kaç santimetre?” değil, “Bu miyom nerede ve hangi yöntemle güvenli şekilde çıkarılabilir?” olmalıdır.

Miyom Ameliyatında Kanama Kontrolü Neden Önemlidir?

Miyomlar belirgin damar yapısına sahip olabilir. Özellikle büyük ve derin miyomlarda ameliyat sırasında kanama cerrahinin önemli aşamalarından biridir.

Miyomun doğru plandan ayrılması, miyomu besleyen damarların kontrolü ve rahim duvarının uygun şekilde sütüre edilmesi kanama miktarının azaltılmasına yardımcı olur.

Bu nedenle büyük veya kompleks miyomlarda cerrahi deneyim ve ileri laparoskopik sütür becerisi özellikle önemlidir.

Miyom Ameliyatından Sonra Miyom Tekrarlar mı?

Miyomektomide rahim korunur. Bu nedenle ilerleyen yıllarda rahimde yeni miyomların ortaya çıkması mümkündür.

Özellikle genç yaşta ameliyat edilen ve çok sayıda miyomu bulunan kadınlarda tekrar miyom görülme olasılığı daha yüksek olabilir.

Bu durum ameliyatta çıkarılan miyomun yeniden büyümesinden çok, rahimde bulunan veya daha sonra gelişen diğer miyomların zaman içerisinde büyümesi şeklinde ortaya çıkar.

Miyomlarda Rahim Ne Zaman Alınır?

Çocuk isteğini tamamlamış ve rahmin korunmasını istemeyen kadınlarda, özellikle belirgin şikâyetlere neden olan büyük veya çok sayıda miyom varsa histerektomi kesin tedavi seçeneklerinden biridir.

Histerektomide rahim çıkarıldığı için miyomun tekrar oluşması söz konusu değildir.

Ancak rahmin alınması kararı hastanın yaşı, şikâyetleri, rahmin büyüklüğü, önceki ameliyatları ve kişisel tercihleri dikkate alınarak verilmelidir.

Miyom Nedeniyle Rahim Alınacaksa Açık Ameliyat Şart mı?

Hayır.

Uygun hastalarda histerektomi vajinal veya laparoskopik yöntemlerle gerçekleştirilebilir. Cerrahi yaklaşım rahmin büyüklüğüne, miyomların yerleşimine, önceki ameliyatlara ve pelvik anatomiye göre belirlenir.

Seçilmiş hastalarda karında kesi oluşturmadan, vajinal doğal açıklıktan gerçekleştirilen vNOTES yöntemiyle izsiz rahim ameliyatı da değerlendirilebilir.

vNOTES ve karında kesi olmadan rahmin çıkarılması hakkında ayrıntılı bilgi için İzsiz Rahim Ameliyatı (vNOTES) sayfasına ulaşabilirsiniz.

Miyomlarda Rahim Damarlarının Embolizasyonu

Uterin arter embolizasyonu cerrahi dışı tedavi seçeneklerinden biridir.

İşlemde miyomu besleyen uterin arterlere kateter aracılığıyla ulaşılır ve damar içerisine küçük partiküller verilerek miyomun kanlanması azaltılır.

Kanlanması azalan miyom zaman içerisinde küçülebilir ve özellikle kanama ile bası şikâyetlerinde düzelme görülebilir.

Ancak embolizasyon her hasta için uygun değildir. Özellikle gelecekte gebelik isteyen kadınlarda tedavi seçimi yapılırken fertilite konusu ayrıca değerlendirilmelidir.

Miyoliz Nedir?

Miyoliz, miyom dokusunun enerji kullanılarak tahrip edilmesini amaçlayan yöntemleri tanımlar.

Radyofrekans gibi enerji kaynaklarıyla miyom içerisinde kontrollü doku hasarı oluşturularak miyom hacminin azaltılması hedeflenebilir.

Bu yöntemler belirli hasta gruplarında kullanılabilse de miyomektomi veya histerektominin birebir karşılığı değildir. Hasta seçimi önemlidir.

Endometrial Ablasyon Miyomu Tedavi Eder mi?

Endometrial ablasyon esas olarak rahim iç tabakasına yönelik bir kanama tedavisidir; miyomu doğrudan ortadan kaldıran bir işlem değildir.

Özellikle rahim boşluğunu bozan submüköz miyomlarda temel problem miyomun kendisi olduğundan, uygun hastalarda histeroskopik miyomektomi daha doğrudan bir cerrahi yaklaşım olabilir.

Ayrıca gelecekte gebelik isteyen kadınlarda endometrial ablasyon uygun bir yöntem değildir.

Miyom Tedavisinde En İyi Yöntem Hangisidir?

Tek bir “en iyi miyom tedavisi” yoktur.

Submüköz miyomda histeroskopi, uygun intramural veya subseröz miyomda laparoskopik miyomektomi, bazı hastalarda medikal tedavi, bazı hastalarda takip ve çocuk isteğini tamamlamış seçilmiş hastalarda histerektomi uygun seçenek olabilir.

Dolayısıyla amaç hastayı belirli bir ameliyata uydurmak değil, miyomun anatomisine ve hastanın beklentilerine uygun tedaviyi seçmektir.

İzmir'de Miyom Tedavisi ve Miyom Ameliyatı

Miyom cerrahisinde özellikle büyük, derin veya çok sayıda miyom bulunduğunda ameliyatın teknik güçlüğü artabilir. Miyomun çıkarılması kadar kanamanın kontrolü, çevre organların korunması ve rahim duvarının uygun şekilde onarılması önem taşır.

Prof. Dr. Selçuk Erkılınç'ın İzmir Karşıyaka–Mavişehir'deki kliniğinde miyomlar jinekolojik muayene ve ultrasonografi ile değerlendirilerek hastaya uygun tedavi planlanır.

Cerrahi gereken hastalarda miyomun yerleşimine göre histeroskopik veya laparoskopik miyomektomi gibi minimal invaziv yöntemler değerlendirilebilir. Rahmin alınmasının gerekli olduğu uygun hastalarda ise laparoskopik, vajinal veya seçilmiş olgularda vNOTES ile karında kesi olmadan rahim ameliyatı seçenekleri gündeme gelebilir.

Temel amaç her miyomu ameliyat etmek değil; ameliyat gerçekten gerekiyorsa doğru hastaya doğru cerrahi yöntemi uygulamaktır.

Sık Sorulan Sorular

Miyom kaç cm olunca ameliyat gerekir?

Tek başına miyom çapına göre belirlenmiş kesin bir ameliyat sınırı yoktur. Miyomun yeri, kanama veya bası oluşturması, rahim boşluğuyla ilişkisi ve gebelik beklentisi birlikte değerlendirilir.

Miyom ilaçla tamamen yok olur mu?

Medikal tedavilerin büyük bölümü miyomu tamamen ortadan kaldırmaktan çok kanama ve ağrı gibi şikâyetleri kontrol etmeyi amaçlar.

Miyom ameliyatında rahim mutlaka alınır mı?

Hayır. Miyomektomide yalnızca miyom çıkarılır ve rahim korunur.

Submüköz miyom nasıl alınır?

Uygun submüköz miyomlar vajinal yoldan rahim ağzına girilerek histeroskopik olarak çıkarılabilir.

Büyük miyom laparoskopik ameliyat edilebilir mi?

Bazı büyük miyomlar laparoskopik olarak çıkarılabilir. Uygunluk yalnızca miyomun çapına değil; yerleşimine, sayısına, derinliğine ve cerrahi anatomiye bağlıdır.

Miyom ameliyatından sonra tekrar miyom çıkar mı?

Rahim korunduğu için ilerleyen yıllarda yeni miyomlar gelişebilir.

Miyom nedeniyle rahim alınacaksa izsiz ameliyat yapılabilir mi?

Seçilmiş hastalarda vNOTES yöntemiyle karında kesi olmadan histerektomi uygulanabilir. Ancak yöntemin uygunluğu rahmin büyüklüğü, miyomların anatomisi ve hastanın cerrahi özelliklerine göre değerlendirilmelidir.