Over Torsiyonu (Yumurtalık Dönmesi): Ani Kasık Ağrısında Acil Müdahale

Over torsiyonu, yumurtalığın kendisini destekleyen bağlar ve damar yapıları etrafında dönmesi sonucunda ortaya çıkan jinekolojik acil durumlardan biridir.

Yumurtalığın dönmesi öncelikle venöz ve lenfatik dolaşımı bozabilir. Torsiyon devam ettikçe yumurtalık ödemli ve büyümüş hale gelir; ilerleyen dönemde arteriyel kan akımı da etkilenebilir.

Bu nedenle over torsiyonunda en önemli nokta, tanının mümkün olduğunca erken düşünülmesi ve gerekli hastalarda gecikmeden cerrahi değerlendirme yapılmasıdır.

Özellikle yumurtalık kisti bulunan bir kadında aniden başlayan tek taraflı şiddetli kasık ağrısı torsiyon açısından dikkatle değerlendirilmelidir.

Over Torsiyonu Nedir?

Torsiyon, yumurtalık ve bazen tüpün birlikte kendi anatomik destekleri etrafında dönmesidir.

Dönme sonucunda yumurtalığın damarları sıkışabilir.

İlk aşamada ince duvarlı venler ve lenfatik damarlar etkilenirken arteriyel kan akımı bir süre devam edebilir. Bunun sonucunda yumurtalık içerisinde kan göllenmesi, ödem ve büyüme gelişebilir.

Torsiyon devam ederse yumurtalığın kanlanması daha ciddi şekilde bozulabilir.

Bu nedenle over torsiyonu yalnızca ağrıya neden olan bir yumurtalık kisti olarak değerlendirilmemelidir.

Over Torsiyonu Kimlerde Görülür?

Over torsiyonu farklı yaşlarda görülebilmekle birlikte özellikle üreme çağındaki kadınlarda daha sık karşımıza çıkar.

Normal yumurtalıkta torsiyon gelişebilse de yumurtalığın büyümesine neden olan bir kist veya kitlenin bulunması torsiyon riskini artırabilir.

Torsiyon görülen adneksiyal kitlelerin büyük bölümü iyi huyludur.

Yumurtalık Kisti Torsiyona Neden Olabilir mi?

Evet.

Yumurtalık kisti veya kitlesi yumurtalığın ağırlığını ve hareketliliğini artırarak kendi etrafında dönmesini kolaylaştırabilir.

Özellikle belirli büyüklükteki hareketli yumurtalık kitlelerinde torsiyon riski artabilir.

Dermoid kistler gibi iyi huylu yumurtalık tümörleri de torsiyonla karşımıza çıkabilir.

Bu nedenle daha önce yumurtalık kisti olduğu bilinen bir kadında aniden başlayan tek taraflı şiddetli ağrı önemsenmelidir.

Over Torsiyonu Belirtileri Nelerdir?

En karakteristik belirti ani başlayan alt karın veya kasık ağrısıdır.

Ağrı çoğunlukla tek taraflıdır.

Hastalar ayrıca;

• Bulantı
• Kusma
• Alt karında hassasiyet
• Aralıklı veya sürekli şiddetli ağrı

tarif edebilir.

Ancak belirtiler her hastada aynı olmayabilir.

Torsiyon Ağrısı Birden mi Başlar?

Çoğu hastada ağrı ani başlar.

Ancak yumurtalığın zaman zaman dönüp tekrar açılması durumunda ağrı aralıklı olarak gelip gidebilir.

Bu nedenle ağrının geçici olarak azalması torsiyonu tamamen dışlamaz.

Özellikle daha önce benzer kısa süreli ağrı atakları yaşayan bir hastada yeni gelişen şiddetli tek taraflı ağrı dikkatle değerlendirilmelidir.

Over Torsiyonu Neden Acil Bir Durumdur?

Torsiyon devam ettikçe yumurtalığın kan dolaşımı bozulabilir.

Amaç yalnızca hastanın ağrısını geçirmek değildir. Özellikle üreme çağındaki kadınlarda temel hedeflerden biri yumurtalığın kanlanmasını yeniden sağlayarak over dokusunu mümkün olduğunca korumaktır.

Bu nedenle klinik olarak torsiyondan güçlü şekilde şüphelenilen bir hastada gereksiz gecikmeden kaçınmak önemlidir.

Over Torsiyonu Tanısı Nasıl Konulur?

Tanı hastanın öyküsü, muayenesi ve görüntüleme bulgularının birlikte değerlendirilmesiyle konulur.

Özellikle ani başlayan tek taraflı alt karın ağrısı, bulantı-kusma ve yumurtalık kitlesi bulunması torsiyon şüphesini artırabilir.

Ancak hiçbir tek bulgu torsiyonu bütün hastalarda kesin olarak göstermez veya dışlamaz.

Torsiyon Ultrasonda Görülür mü?

Transvajinal ultrasonografi torsiyon şüphesinde önemli görüntüleme yöntemlerinden biridir.

Ultrasonografide yumurtalık normalden büyük ve ödemli görülebilir.

Yumurtalık içerisindeki foliküllerin periferik yerleşmesi ve stromal ödem gibi bulgular torsiyonu düşündürebilir.

Eşlik eden yumurtalık kisti veya kitlesi de görüntülenebilir.

Doppler Ultrasonografi Torsiyonu Kesin Gösterir mi?

Hayır.

Renkli Doppler ile yumurtalığın kan akımı değerlendirilebilir ve azalmış veya kaybolmuş kanlanma torsiyon şüphesini destekleyebilir.

Ancak önemli bir nokta vardır:

Yumurtalıkta Doppler kan akımının görülmesi torsiyonu kesin olarak dışlamaz.

Yumurtalığın çift damar kaynağı bulunması ve torsiyonun derecesinin değişebilmesi nedeniyle torsiyon mevcutken kan akımı görülebilir.

Bu nedenle yalnızca “Doppler akımı var” denilerek güçlü klinik torsiyon şüphesinin göz ardı edilmemesi gerekir.

Torsiyon Başka Hastalıklarla Karışabilir mi?

Evet.

Ani alt karın ağrısına neden olan birçok durum over torsiyonunu taklit edebilir.

Bunlar arasında;

• Dış gebelik
• Hemorajik yumurtalık kisti
• Kist rüptürü
• Tubo-ovaryan apse
• Endometrioma
• Apandisit
• Üriner sistem taşları

gibi durumlar bulunabilir.

Bu nedenle özellikle akut pelvik ağrıda hızlı fakat sistematik bir değerlendirme gerekir.

Over Torsiyonunun Kesin Tanısı Nasıl Konulur?

Klinik ve ultrasonografik bulgular torsiyon şüphesini oluşturur.

Kesin değerlendirme çoğunlukla laparoskopi sırasında yumurtalığın doğrudan görülmesiyle yapılır.

Bu nedenle güçlü torsiyon şüphesi bulunan bir hastada görüntüleme yöntemlerinden kesinlik bekleyerek cerrahiyi gereksiz yere geciktirmek uygun olmayabilir.

Over Torsiyonu Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavi cerrahidir.

Uygun hastalarda laparoskopi ile karın içerisine girilir ve torsiyone olan yumurtalık değerlendirilir.

Yumurtalığın dönmesi açılarak normal anatomik pozisyonuna getirilir. Bu işleme detorsiyon adı verilir.

Ardından yumurtalığın kanlanması ve eşlik eden kist veya kitlenin özellikleri değerlendirilir.

Torsiyonda Yumurtalık Mutlaka Alınır mı?

Hayır.

Geçmişte koyu renkli, ödemli veya iskemik görünen yumurtalıkların daha sık çıkarıldığı dönemler olmuştur.

Ancak yumurtalığın ameliyat sırasında mor, koyu veya ödemli görünmesi tek başına fonksiyonunu tamamen kaybettiği anlamına gelmeyebilir.

Özellikle üreme çağındaki kadınlarda güncel cerrahi yaklaşımın önemli hedeflerinden biri mümkün olduğunca yumurtalığı korumaktır.

Torsiyon açıldıktan sonra birçok yumurtalıkta zaman içerisinde fonksiyonun geri dönebildiği gösterilmiştir.

Torsiyona Neden Olan Kist Ne Olur?

Yumurtalıkta dermoid kist veya başka bir benign kitle bulunuyorsa tedavi hastanın klinik durumuna göre planlanır.

Bazı hastalarda aynı ameliyatta kistektomi uygulanabilir.

Ancak belirgin ödemli ve frajil bir yumurtalıkta kistin aynı seansta çıkarılması her zaman en güvenli seçenek olmayabilir.

Bu nedenle öncelik torsiyonun açılması ve yumurtalığın korunması olabilir; kistin tedavisi hastaya göre planlanır.

Over Torsiyonu Laparoskopik Ameliyat Edilebilir mi?

Çoğu uygun hastada evet.

Laparoskopi hem tanının doğrudan doğrulanmasına hem de aynı seansta tedavi yapılmasına olanak sağlar.

Yumurtalık ve tüp doğrudan değerlendirilir, torsiyon açılır ve gerekli olduğunda eşlik eden kiste yönelik işlem gerçekleştirilebilir.

Özellikle genç kadınlarda minimal invaziv cerrahi ile yumurtalık koruyucu yaklaşım önemlidir.

Gebelikte Over Torsiyonu Olabilir mi?

Evet.

Gebelik sırasında da adneksiyal torsiyon görülebilir.

Gebelikte akut karın veya ani tek taraflı kasık ağrısının değerlendirilmesinde torsiyon olasılığı akılda tutulmalıdır.

Tanı ve tedavi hastanın gebelik haftası ve klinik durumuna göre planlanır.

Ani Kasık Ağrısında Ne Zaman Acile Başvurulmalı?

Özellikle;

• Birden başlayan şiddetli tek taraflı kasık ağrısı,
• Ağrıya eşlik eden bulantı veya kusma,
• Bilinen yumurtalık kistiyle birlikte yeni başlayan şiddetli ağrı,
• Giderek artan ve geçmeyen alt karın ağrısı

varsa gecikmeden acil değerlendirme gerekir.

Over torsiyonunda “birkaç gün bekleyelim, geçmezse bakalım” yaklaşımı uygun olmayabilir.

İzmir'de Over Torsiyonu ve Acil Laparoskopik Cerrahi

Over torsiyonu, tanının hızlı konulması ve gerektiğinde aynı gün cerrahi müdahale gerektirebilen jinekolojik acillerden biridir.

Özellikle yumurtalık kisti olduğu bilinen bir hastada ani başlayan tek taraflı şiddetli kasık ağrısı ve bulantı-kusma varsa torsiyon mutlaka akla getirilmelidir.

Prof. Dr. Selçuk Erkılınç tarafından İzmir'de akut pelvik ağrı ve torsiyon şüphesi bulunan hastalarda jinekolojik değerlendirme ve ultrasonografi sonrasında, cerrahi gerektiğinde laparoskopik ve mümkün olduğunca yumurtalık koruyucu yaklaşım planlanabilir.

Burada cerrahinin amacı yalnızca dönmüş yumurtalığı açmak değil; yumurtalığın canlılığını korumak, eşlik eden kisti doğru değerlendirmek ve gereksiz yumurtalık kaybından kaçınmaktır.

Özellikle genç ve çocuk isteği bulunan hastalarda ileri laparoskopik cerrahi deneyimi bu açıdan önem taşır.

Sık Sorulan Sorular

Yumurtalık torsiyonu acil midir?

Evet. Yumurtalığın kan dolaşımını bozabileceği için acil değerlendirme gerektiren bir durumdur.

Torsiyon ultrasonda kesin anlaşılır mı?

Hayır. Ultrasonografi ve Doppler tanıya yardımcı olur ancak normal kan akımı görülmesi torsiyonu tamamen dışlamaz.

Torsiyonda yumurtalık alınır mı?

Her zaman değil. Özellikle genç kadınlarda mümkün olduğunca detorsiyon yapılarak yumurtalığın korunması amaçlanır.

Yumurtalık kisti torsiyon yapar mı?

Evet. Yumurtalığın büyümesine ve hareketliliğinin artmasına neden olan kistler torsiyon riskini artırabilir.

Torsiyon ağrısı geçip tekrar başlayabilir mi?

Evet. İntermittan torsiyonda yumurtalık dönüp tekrar açılabilir ve ağrı ataklar halinde görülebilir.

Over torsiyonu kapalı ameliyat edilebilir mi?

Uygun hastalarda laparoskopi hem tanı hem de tedavi amacıyla kullanılabilir.

Ani kasık ağrısı varsa beklemeli miyim?

Şiddetli, özellikle tek taraflı ve bulantı-kusmanın eşlik ettiği ani kasık ağrısında beklemek yerine acil jinekolojik değerlendirme gerekir.