Transvajinal Ultrason Nedir? Nasıl Yapılır, Neler Görülür?

Transvajinal ultrason (TVUS veya TVS) kadın hastalıklarının değerlendirilmesinde sık kullanılan ultrason yöntemlerinden biridir. Özellikle gerçek pelvis içerisindeki jinekolojik yapıların ayrıntılı görüntülenmesini sağlar.

Ultrasonografide görüntü, dokulardan yansıyan ses dalgaları kullanılarak oluşturulur. Farklı yapıların ses dalgalarına verdiği yanıt farklı olduğu için rahim, rahim iç tabakası ve yumurtalıklar gibi pelvik yapılar ultrason ekranında değerlendirilebilir.

Transvajinal ultrasonun önemli özelliklerinden biri, kullanılan yüksek frekans sayesinde pelvik yapıların yüksek çözünürlüklü görüntülerinin elde edilebilmesidir.

Transvajinal Ultrason Nasıl Yapılır?

Transvajinal ultrasonografide ultrason probu koruyucu bir kılıfla kaplandıktan sonra vajinal yoldan yerleştirilir.

Probun incelenmek istenen yapılara yakın olması, gerçek pelvis içerisindeki anatomik yapıların ayrıntılı biçimde görüntülenmesine olanak sağlar.

Transabdominal ultrasonda görüntüleme karın üzerinden yapılırken, transvajinal ultrasonda görüntüleme vajinal yoldan gerçekleştirilir.

Williams Gynecology'de transvajinal sonografi, pelvik anatominin gerçek pelvis sınırları içerisinde değerlendirilmesi için ideal bir yöntem olarak tanımlanmaktadır. Bunun nedenlerinden biri transvajinal probun daha yüksek frekans kullanabilmesi ve bunun sonucunda daha yüksek görüntü çözünürlüğü sağlayabilmesidir. Yapıştırılan markdown

Transvajinal Ultrason ile Nelere Bakılır?

Jinekolojik ultrason değerlendirmesinde yalnızca tek bir organa bakılmaz. Pelvik yapıların sistematik olarak incelenmesi amaçlanır.

Ultrason değerlendirmesinde rahmin büyüklüğü, şekli ve yönelimi değerlendirilebilir. Bunun yanında rahmin iç tabakası olan endometrium, rahmin kas tabakası olan myometrium ve serviks (rahim ağzı) incelenebilir.

Yumurtalıkların büyüklüğü, yapısı ve içerisindeki foliküller de görüntülenebilir.

Görüntülerin uygun şekilde kaydedilmesi, ölçümlerin yapılması ve elde edilen bulguların belgelenmesi sonografik değerlendirmenin önemli parçalarıdır.

Rahim Transvajinal Ultrasonda Nasıl Görülür?

Üreme çağındaki bir kadında uterusun büyüklüğü kişiden kişiye değişebilir. Williams'taki bölümde normal uterus için yaklaşık 7,5 × 5,0 × 2,5 cm ölçüleri verilmekle birlikte menopoz sonrası dönemde veya hiç doğum yapmamış kadınlarda uterusun daha küçük olabileceği belirtilmektedir. Yapıştırılan markdown

Ancak ultrason değerlendirmesi yalnızca rahmin boyutlarının ölçülmesi değildir.

Rahmin şekli ve yönelimi ile myometrium, endometrium ve serviks de birlikte değerlendirilir.

Bu nedenle jinekolojik ultrasonun anlamlandırılmasında tek bir ölçümden ziyade bütün pelvik anatominin değerlendirilmesi önemlidir.

Endometrium Ultrasonda Nasıl Değerlendirilir?

Endometrium, rahmin iç yüzünü döşeyen tabakadır.

Endometriumun ultrasonografik görünümü adet döngüsünün farklı dönemlerinde değişebilir. Bunun nedeni endometriumun hormonal değişikliklere yanıt veren dinamik bir doku olmasıdır.

Williams'ta proliferatif dönemde endometriumun karakteristik trilaminar (üç çizgili) görünüm gösterebildiği, sekretuar dönemde ise daha ekojen bir görünüm kazanabildiği anlatılmaktadır.

Adet sırasında da endometriumun ultrasonografik görünümü değişebilir.

Dolayısıyla endometrium değerlendirilirken kadının adet döngüsünün hangi döneminde olduğu görüntünün yorumlanmasında önem taşıyabilir.

Yumurtalıklar Transvajinal Ultrasonda Görülür mü?

Evet. Transvajinal ultrasonografi yumurtalıkların değerlendirilmesinde önemli bir görüntüleme yöntemidir.

Normal yumurtalıklar genellikle oval yapıdadır ve pelvis içerisinde karakteristik anatomik bölgelerinde görüntülenebilir.

Yumurtalıkların içerisinde bulunan foliküller ultrasonda yuvarlak, anekoik yani sıvı içerikli koyu yapılar şeklinde görülebilir.

Normal foliküllerin boyutları adet döngüsüne bağlı olarak değişebilir ve kaynakta normal foliküllerin yaklaşık 3 cm'ye kadar ulaşabileceği belirtilmektedir. Yapıştırılan markdown

Bu nedenle yumurtalık içerisinde ultrasonda görülen her sıvı içerikli yapı tek başına hastalık anlamına gelmez. Görüntülerin fizyolojik adet döngüsü ile birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Fallop Tüpleri Normal Ultrasonda Görülür mü?

Normal fallop tüpleri genellikle ultrasonografide görülmez.

Bu, hastalar açısından önemli bir noktadır. Ultrasonda tüplerin görüntülenmemesi tek başına anormal bir durum anlamına gelmez.

Fallop tüplerinin açıklığının değerlendirilmesi gerektiğinde standart transvajinal ultrason dışında farklı yöntemler kullanılabilir.

Williams'ın aynı bölümünde histerosalpingo-kontrast sonografi (HyCoSy) bu amaçla kullanılan yöntemlerden biri olarak ayrıntılı biçimde anlatılmaktadır.

Bunu ayrı bir yazıda ele alacağız.

Transvajinal Ultrason mu, Karından Ultrason mu?

Her iki yöntemin de farklı avantajları vardır.

Transabdominal ultrasonografi daha geniş bir görüş alanı sağlayabilir. Özellikle pelvis dışına veya mesanenin üzerine uzanan büyük yapıların değerlendirilmesinde panoramik görüntüleme avantajı sağlayabilir.

Transvajinal ultrason ise probun pelvik yapılara daha yakın olması ve daha yüksek frekans kullanılması sayesinde daha yüksek görüntü çözünürlüğü sunar.

Bu nedenle kaynakta transvajinal sonografi, gerçek pelvis içerisindeki pelvik anatominin değerlendirilmesinde özellikle avantajlı olarak tanımlanmaktadır. Yapıştırılan markdown

Dolayısıyla bu iki yöntem birbirinin doğrudan alternatifi olmak zorunda değildir. Değerlendirilecek anatomik bölgeye göre uygun yöntem seçilebilir.

Transvajinal Ultrason İçin Mesanenin Dolu Olması Gerekir mi?

Transabdominal ve transvajinal ultrason arasında bu konuda önemli bir fark vardır.

Transabdominal ultrasonografide dolu mesane tercih edilir. Dolu mesane, bağırsakları görüntüleme alanından uzaklaştırmaya ve ultrason dalgalarının iletimini iyileştirmeye yardımcı olur.

Transvajinal ultrasonografide ise değerlendirme boş mesane ile yapılabilir.

Bu nedenle hastanın hangi ultrason yönteminin uygulanacağını bilmesi hazırlık açısından önemlidir.

Transvajinal Ultrason Kimlere Yapılmaz?

Kaynakta transvajinal sonografi için iki mutlak kontrendikasyon belirtilmektedir:

İntakt himen ve hastanın işlemi kabul etmemesi.

Vajinal atrezi veya ileri derecede daralmış vajinal giriş ise göreceli kontrendikasyonlar arasında belirtilmektedir. Bu durumlarda pelvik yapıların değerlendirilmesi için farklı ultrason yaklaşımları kullanılabilir. Yapıştırılan markdown

Doppler Ultrason Nedir?

Standart ultrasonografiye gerektiğinde Doppler değerlendirmesi de eklenebilir.

Doppler ultrason, özellikle kan akımının değerlendirilmesini sağlar. Renkli Doppler ile kan akımının yönü ve dağılımı görüntülenebilir; pulsed Doppler ile damar içerisindeki kan akımına ilişkin ek bilgiler elde edilebilir.

Ancak Williams'ta önemli bir nokta özellikle vurgulanmaktadır:

Renkli Doppler her rutin jinekolojik ultrason muayenesinin zorunlu bir parçası değildir.

Belirli klinik durumlarda değerlendirmeye eklenebilir.

3 Boyutlu Ultrason Nedir?

Geleneksel ultrasonografi iki boyutlu görüntüler oluştururken 3 boyutlu (3D) ultrasonografi, incelenen bölgenin hacim verisinin elde edilmesine olanak sağlar.

Bu teknoloji ile daha sonra farklı görüntüleme düzlemleri oluşturulabilir.

Özellikle uterusun koronal düzlemde görüntülenebilmesi 3D ultrasonografinin önemli avantajlarından biridir. Bu düzlem standart iki boyutlu ultrasonografide rutin olarak elde edilemez.

Williams'ta 3D ultrasonografinin uterus boşluğu, kompleks yumurtalık kitleleri, infertilite değerlendirmesi, doğumsal uterus anomalileri ve pelvik taban gibi farklı alanlarda kullanılabildiği anlatılmaktadır. Yapıştırılan markdown

3D ultrason konusunu da ayrıca ayrıntılı bir blog yazısında ele alacağız.

Transvajinal Ultrason Her Jinekolojik Hastalığı Gösterir mi?

Ultrasonografi jinekolojide son derece önemli bir görüntüleme yöntemi olmakla birlikte her klinik sorunun yanıtını tek başına vermez.

Williams'taki görüntüleme bölümü de bu nedenle yalnızca ultrasonografiyi değil; salin infüzyon sonografisi (SIS), HyCoSy, bilgisayarlı tomografi (BT) ve manyetik rezonans görüntüleme (MR) gibi farklı yöntemleri ayrı ayrı ele almaktadır. Yapıştırılan markdown

Hangi görüntüleme yönteminin gerekli olduğu, araştırılan probleme göre değişir.

Bu nedenle ultrason görüntüsünün hastanın şikâyeti ve jinekolojik değerlendirmesi ile birlikte yorumlanması önemlidir.

İzmir’de Transvajinal Ultrason ve Jinekolojik Muayene

Transvajinal ultrason yalnızca rahim veya yumurtalıkların görüntüsünü elde etmekten ibaret değildir.

Rahmin büyüklüğü, şekli ve yönelimi; myometrium ve endometriumun görünümü; serviks ve yumurtalıkların özellikleri sistematik biçimde değerlendirilir.

İzmir’de jinekolojik muayene ve transvajinal ultrason değerlendirmesi için Prof. Dr. Selçuk Erkılınç’ın Karşıyaka–Mavişehir’deki kliniğine başvurabilirsiniz.

Mevcut bir jinekolojik şikâyetiniz varsa veya daha önce yapılan ultrason incelemenizde bir bulgu saptandıysa değerlendirme için randevu oluşturabilirsiniz.

WhatsApp ile Randevu

Online Randevu

Sık Sorulan Sorular

Transvajinal ultrason nedir?

Vajinal yoldan yerleştirilen ultrason probu kullanılarak gerçek pelvis içerisindeki jinekolojik yapıların görüntülenmesini sağlayan ultrason yöntemidir.

Transvajinal ultrasonda nelere bakılır?

Uterusun büyüklüğü, şekli ve yönelimi ile endometrium, myometrium, serviks ve yumurtalıklar değerlendirilebilir.

Transvajinal ultrason için mesanenin dolu olması gerekir mi?

Transvajinal değerlendirme boş mesane ile yapılabilir. Transabdominal ultrasonografide ise dolu mesane tercih edilir.

Yumurtalıklar transvajinal ultrasonda görülür mü?

Evet. Yumurtalıklar ve yumurtalık içerisindeki foliküller transvajinal ultrasonografi ile görüntülenebilir.

Fallop tüpleri ultrasonda görülür mü?

Normal fallop tüpleri genellikle standart ultrasonografide görülmez. Tüplerin açıklığının araştırılması için HyCoSy gibi farklı yöntemler kullanılabilir.

3D ultrason ile normal ultrason aynı mıdır?

3D ultrason hacim verisi elde edilmesini ve farklı düzlemlerde görüntü oluşturulmasını sağlar. Özellikle uterusun koronal düzlemde görüntülenmesi önemli avantajlarından biridir.