Bartholin Kisti Nedir?

Bartholin bezleri, vajina girişinin her iki yanında bulunan ve kanalları vajinal vestibüle açılan bezlerdir.

Bartholin bezinin kanalının tıkanması sonucunda bezin salgısı dışarı boşalamaz ve zamanla birikerek Bartholin kisti oluşturabilir.

Kist küçük olduğunda hasta herhangi bir şikâyet hissetmeyebilir. Boyutu arttıkça vajina girişinin bir tarafında ele gelen şişlik veya kitle şeklinde fark edilebilir.

Bartholin kisti enfekte olduğunda ise Bartholin apsesi gelişebilir.

Bartholin Kisti Neden Olur?

Temel mekanizma Bartholin bezinin kanalının tıkanmasıdır.

Kanal tıkandığında bezin salgısı birikmeye başlar ve kistik bir yapı oluşur.

Bartholin apsesinde ise bu bölgeye enfeksiyon eklenir.

Kaynak metinde Bartholin apselerinin genellikle polimikrobiyal, yani birden fazla mikroorganizmanın rol oynayabildiği enfeksiyonlar olduğu belirtilmektedir.

Bartholin Kisti Nerede Olur?

Bartholin kisti genellikle vajina girişinin alt yan bölümünde görülür.

Çoğunlukla tek taraflıdır.

Bu yerleşim tanıda önemlidir. Ancak vulvada görülen her şişlik Bartholin kisti değildir. Epidermal inklüzyon kistleri, lipomlar ve diğer vulvar kitleler de benzer şekilde fark edilebilir.

Bu nedenle özellikle yeni ortaya çıkan vulvar kitlenin muayene edilmesi önemlidir.

Bartholin Kisti Belirtileri Nelerdir?

Küçük Bartholin kistleri tamamen belirtisiz olabilir.

Kist büyüdüğünde hasta vajina girişinde bir şişlik veya dolgunluk hissedebilir.

Kistin boyutuna göre otururken, yürürken veya cinsel ilişki sırasında rahatsızlık gelişebilir.

Enfeksiyon gelişip apse oluştuğunda klinik tablo belirgin şekilde değişir.

Bartholin Apsesi Nedir?

Bartholin apsesi, Bartholin bezinin veya kanalının enfekte olması ve bölgede apse gelişmesidir.

Kistin aksine Bartholin apsesi genellikle belirgin ağrıya neden olur.

Hasta vajina girişinin bir tarafında hızla büyüyen, hassas ve ağrılı bir şişlik fark edebilir.

Bartholin Apsesi Belirtileri Nelerdir?

En karakteristik bulgulardan biri şiddetli vulvar ağrıdır.

Şişlik ve ağrı bazen hastanın günlük yaşamını belirgin biçimde etkileyebilir.

Özellikle:

• Yürürken ağrı
• Otururken ağrı
• Cinsel ilişki sırasında ağrı
• Vajina girişinde tek taraflı hassas şişlik

görülebilir.

Muayenede etkilenen bölgede hassas ve şiş bir kitle saptanabilir.

Bartholin Kisti Tanısı Nasıl Konur?

Bartholin kisti ve apsesinin tanısı çoğunlukla jinekolojik muayene ile konur.

Kitlenin yeri, büyüklüğü, hassas olup olmadığı ve çevre dokuların özellikleri değerlendirilir.

Küçük, asemptomatik ve tipik görünümlü bir Bartholin kisti ile ağrılı Bartholin apsesinin klinik görünümü birbirinden farklı olabilir.

Ancak hastanın yaşı da değerlendirmede önemlidir.

Bartholin Kisti 40 Yaşından Sonra Neden Önemlidir?

Gönderdiğin kaynakta 40 yaşın altındaki asemptomatik küçük Bartholin kistlerinin takip edilebileceği belirtilmektedir.

Ancak 40 yaşın üzerindeki kadınlarda yaklaşım farklıdır.

Özellikle yeni gelişen Bartholin bezi kitlesinde malignite olasılığının dışlanması gerekir.

Kaynak metinde 40 yaşından büyük kadınlarda Bartholin bezi kitlesinin eksizyonel biyopsisinin önerildiği belirtilmektedir.

Menopoz sonrasında ortaya çıkan Bartholin bezi kisti veya apsesinde de olası neoplazinin dışlanması için dikkatli değerlendirme önemlidir.

Bartholin Bezi Kanseri Sık Görülür mü?

Hayır.

Bartholin bezi kanseri nadirdir.

Kaynak metinde insidans yaklaşık 100.000 kadında 0,1 olarak verilmektedir.

Dolayısıyla Bartholin kitlesi saptanması kanser olduğu anlamına gelmez.

Ancak özellikle ileri yaşta yeni ortaya çıkan bir Bartholin kitlesinin yalnızca “kist” kabul edilmeden değerlendirilmesinin nedeni bu nadir olasılığı dışlamaktır.

Bartholin Kisti Tedavisi Nasıl Yapılır?

Tedavi hastanın yaşına, kistin büyüklüğüne, şikâyet oluşturup oluşturmadığına ve apse bulunup bulunmadığına göre değişir.

Küçük ve herhangi bir yakınmaya neden olmayan kistler her zaman cerrahi tedavi gerektirmez.

40 yaşın altındaki asemptomatik küçük Bartholin kistleri takip edilebilir.

Buna karşılık semptom oluşturan büyük kistler veya Bartholin apseleri için girişim gerekebilir.

Bartholin Apsesi Tedavisi Nasıl Yapılır?

Bartholin apsesinde temel amaç apse içeriğinin boşaltılması ve yeniden birikmesini önleyecek şekilde drenajın devam etmesini sağlamaktır.

Burada önemli bir nokta vardır:

Yalnızca apseyi kesip boşaltmak yeterli olmayabilir.

Basit insizyon ve drenaj sonrasında açıklık kısa sürede kapanabilir ve apse tekrar oluşabilir.

Bu nedenle drenajın devam etmesini sağlayan yöntemler tercih edilebilir.

Word Kateter Nedir?

Bartholin kisti veya apsesinin tedavisinde kullanılan yöntemlerden biri Word kateterdir.

Kist veya apse üzerine küçük bir kesi yapılarak içeriği boşaltılır.

Ardından açıklığın içerisine ucunda küçük bir balon bulunan Word kateter yerleştirilir.

Balon şişirilerek kateterin yerinde kalması sağlanır.

Kateterin amacı yeni bir drenaj yolunun oluşmasına zaman tanımaktır.

Kaynak metinde Word kateterin yaklaşık 4–6 hafta yerinde bırakılabileceği belirtilmektedir.

Bu süre içerisinde kanalın epitelize olması ve kalıcı bir drenaj yolu oluşması amaçlanır.

Marsupializasyon Nedir?

Marsupializasyon, Bartholin kisti veya apsesinde kullanılabilecek diğer bir cerrahi yöntemdir.

İşlem sırasında kist açılır ve içeriği boşaltılır.

Daha sonra kist duvarının kenarları çevredeki dokuya sütüre edilerek açıklığın kapanması engellenir.

Böylece Bartholin bezinin salgılarının dışarı akabileceği kalıcı bir açıklık oluşturulması amaçlanır.

Marsupializasyon özellikle uygun seçilmiş hastalarda ve tekrarlayan olgularda kullanılabilir.

Bartholin Kisti Tekrarlarsa Ne Yapılır?

Bartholin kisti veya apsesi bazı hastalarda tekrarlayabilir.

Tekrarlayan olgularda yalnızca tekrar tekrar basit drenaj yapmak yerine kalıcı drenaj sağlamaya yönelik yöntemler değerlendirilebilir.

Word kateter veya marsupializasyon bu amaçla kullanılabilecek yöntemler arasındadır.

Tedavinin seçimi kitlenin özellikleri, daha önce uygulanan tedaviler ve hastanın klinik durumuna göre yapılır.

Bartholin Bezi Ne Zaman Tamamen Çıkarılır?

Her Bartholin kistinde bezin tamamen çıkarılması gerekmez.

Bartholin bezinin cerrahi eksizyonu daha büyük bir cerrahi girişimdir ve seçilmiş durumlarda düşünülür.

Özellikle ileri yaşta yeni gelişen bir Bartholin kitlesinde malignitenin dışlanması gerektiğinde eksizyonel değerlendirme önem kazanabilir.

Bu nedenle tedavi “her Bartholin kistine aynı işlem” şeklinde planlanmamalıdır.

Bartholin Kisti Kendiliğinden Geçer mi?

Küçük ve asemptomatik kistler herhangi bir girişim yapılmadan takip edilebilir.

Ancak kist büyüyorsa, ağrıya neden oluyorsa veya apse gelişmişse değerlendirme gerekir.

Özellikle şiddetli ağrılı ve hızla büyüyen vulvar şişlik, Bartholin apsesini düşündürebilir.

Bu durumda yalnızca ağrı kesici kullanarak beklemek yerine jinekolojik muayene uygun olur.

Bartholin Apsesinde Antibiyotik Yeterli midir?

Bartholin apsesinde temel sorun kapalı bir alanda apse oluşmasıdır.

Bu nedenle gerekli hastalarda drenaj tedavinin önemli bölümünü oluşturur.

Antibiyotik gereksinimi hastanın klinik özelliklerine göre ayrıca değerlendirilir.

Kaynak metin Bartholin apsesinin farklı mikroorganizmaların rol oynayabildiği polimikrobiyal bir enfeksiyon olduğunu belirtmektedir.

Bu nedenle tedavi hastanın muayene bulgularına göre planlanmalıdır.

Vulvada Her Kitle Bartholin Kisti midir?

Hayır.

Vulvada çok farklı kistik ve solid lezyonlar gelişebilir.

Gönderdiğin bölümde epidermal inklüzyon kistleri, lipom, hidradenoma papilliferum ve diğer epidermal veya dermal lezyonlar da vulvar kitlelerin ayırıcı tanısında yer almaktadır.

Bu nedenle özellikle yeni gelişen, büyüyen, sert, düzensiz veya beklenen Bartholin lokalizasyonunda bulunmayan bir kitlenin muayene edilmesi önemlidir.

Tanı belirsizse veya şüpheli özellikler varsa vulvar biyopsi veya lezyonun cerrahi olarak çıkarılması gerekebilir.

İzmir'de Bartholin Kisti ve Bartholin Apsesi Tedavisi

Vajina girişinin bir tarafında yeni gelişen şişlik, ağrı veya hassasiyet Bartholin kisti ya da Bartholin apsesiyle ilişkili olabilir.

Özellikle ağrılı apselerde yalnızca kistin boşaltılması değil, drenajın devam etmesini sağlayacak uygun cerrahi yöntemin seçilmesi önemlidir.

Tekrarlayan Bartholin kistlerinde ise Word kateter, marsupializasyon veya seçilmiş hastalarda daha ileri cerrahi seçenekler değerlendirilebilir.

Prof. Dr. Selçuk Erkılınç'ın İzmir Karşıyaka–Mavişehir'deki kliniğinde Bartholin kisti, Bartholin apsesi ve diğer vulvar kitlelerin değerlendirilmesi yapılmakta; gerekli cerrahi tedavi hastanın yaşına, kitlenin özelliklerine ve daha önce uygulanan tedavilere göre planlanmaktadır.

Özellikle 40 yaşından sonra yeni ortaya çıkan Bartholin bölgesi kitlesinin yalnızca tekrarlayan bir kist olarak kabul edilmemesi ve gerekli olduğunda histopatolojik değerlendirme yapılması önemlidir.

Sık Sorulan Sorular

Bartholin kisti nerede olur?

Genellikle vajina girişinin alt yan bölümünde, tek taraflı bir şişlik şeklinde görülür.

Bartholin kisti ağrı yapar mı?

Küçük kistler belirtisiz olabilir. Kist büyüdüğünde rahatsızlık gelişebilir; apse oluştuğunda ise belirgin ağrı görülebilir.

Bartholin apsesi neden çok ağrır?

Enfeksiyon sonucu kapalı alanda apse oluşması dokuda basınç ve inflamasyona yol açarak belirgin ağrı oluşturabilir.

Bartholin apsesi sadece boşaltılır mı?

Basit insizyon ve drenaj sonrasında açıklık kapanarak apse tekrarlayabilir. Bu nedenle Word kateter veya marsupializasyon gibi devamlı drenaj sağlamayı amaçlayan yöntemler kullanılabilir.

Word kateter ne kadar kalır?

Gönderdiğin kaynakta kateterin yeni drenaj yolunun oluşması amacıyla yaklaşık 4–6 hafta bırakılabileceği belirtilmektedir.

Marsupializasyon nedir?

Kist veya apse açıldıktan sonra kenarlarının çevre dokuya sütüre edilerek kalıcı bir açıklık oluşturulmasını amaçlayan cerrahi yöntemdir.

Bartholin kisti 40 yaşından sonra önemli midir?

Evet. Yeni gelişen Bartholin bezi kitlesinde malignite olasılığının dışlanması önemlidir. Kaynakta 40 yaş üzerindeki kadınlarda eksizyonel biyopsi önerilmektedir.

Bartholin kisti kanser midir?

Çoğu Bartholin kisti kanser değildir. Bartholin bezi kanseri oldukça nadirdir; ancak özellikle ileri yaşta yeni gelişen kitlelerde bu olasılığın dışlanması gerekir.