Kadınlarda İdrar Kaçırma: Nedenleri, Türleri, Tanısı ve Tedavisi

Kadınlarda idrar kaçırma (üriner inkontinans), kişinin istemi dışında idrar kaybetmesi durumudur. Öksürürken birkaç damla idrar kaçırmaktan, tuvalete yetişemeden mesanenin önemli bir bölümünün boşalmasına kadar farklı şekillerde ortaya çıkabilir. Yaşla birlikte daha sık görülse de yaşlanmanın kaçınılmaz veya normal bir sonucu değildir ve çoğu hastada belirgin şekilde azaltılabilir veya uygun hasta grubunda tamamen tedavi edilebilir.

İdrar kaçırma tek bir hastalık değildir. Mesaneyi, üretrayı, pelvik tabanı ve bunların sinirsel kontrolünü içeren oldukça karmaşık bir sistemde ortaya çıkan farklı bozuklukların ortak belirtisidir. Bu nedenle tedavide en önemli nokta, önce hangi tip idrar kaçırmanın bulunduğunu doğru belirlemektir.

Güncel sınıflamada kadınlarda alt üriner sistem yakınmaları; depolama, işeme ve işeme sonrası belirtiler olarak değerlendirilir. İdrar kaçırma, sık idrara çıkma, ani sıkışma ve gece idrara kalkma depolama belirtileri arasındadır.

İdrar Kaçırma Nedir?

Normalde mesane idrarla dolarken düşük basınçta genişler ve idrarı depolar. Bu sırada üretra yani idrar kanalının kapalı kalması gerekir. Tuvalete gidildiğinde ise bunun tam tersi gerçekleşir: üretra gevşerken mesane kası kasılır ve idrar kontrollü şekilde boşaltılır.

Bu sistemin sağlıklı çalışabilmesi için:

• mesane kasının,
• üretranın ve üretral sfinkterin,
• pelvik taban kaslarının,
• bağ ve destek dokularının,
• beyin, omurilik ve periferik sinirlerin

birbirleriyle uyumlu çalışması gerekir.

Bu yapılardan birindeki sorun idrar kaçırmaya yol açabilir. Bu nedenle “idrar kaçırıyorum” yakınması tek başına tanı değildir.

Kadınlarda İdrar Kaçırma Ne Kadar Sık Görülür?

İdrar kaçırma toplumda sanıldığından çok daha yaygındır. Sıklığı kullanılan tanıma, yaş grubuna ve araştırılan topluma göre önemli ölçüde değişir. Özellikle yaş ilerledikçe görülme oranı artar.

Ancak genç kadınlarda da görülebilir. Gebelik, vajinal doğum, fazla kilo, kronik öksürük, kabızlık, pelvik tabanın zayıflaması ve bazı cerrahi girişimler riski etkileyebilir.

İdrar kaçırmanın önemli sorunlarından biri, birçok kadının bunu uzun süre doktora söylememesidir. Hastalar utanma, “yaştan dolayı normal” olduğunu düşünme veya tedavisinin olmadığını sanma nedeniyle yıllarca ped kullanarak yaşayabilir.

Oysa idrar kaçırma sosyal hayatı, egzersizi, seyahati, cinsel yaşamı ve günlük özgüveni ciddi biçimde etkileyebilir.

Kadınlarda İdrar Kaçırma Neden Olur?

Kontinans yani idrarı tutabilme mekanizması yalnızca “mesaneyi sıkmak” veya “pelvik kasların güçlü olması” ile açıklanamaz.

Normal idrar kontrolü için mesanenin yeterli kapasiteye sahip olması, dolarken basıncının fazla yükselmemesi, üretranın kapalı kalması ve mesane ile üretranın doğru zamanda koordineli çalışması gerekir.

Örneğin öksürme sırasında karın içi basıncı aniden yükselir. Normal anatomik destek sistemi bu basıncın üretraya uygun şekilde aktarılmasını sağlar. Üretranın destek mekanizması bozulduğunda ise mesane içindeki basınç üretranın kapatma basıncını aşabilir ve idrar kaçağı meydana gelebilir.

Diğer taraftan bazı kadınlarda sorun anatomik destekten çok mesanenin depolama döneminde istemsiz kasılması veya güçlü sıkışma hissinin kontrol edilememesidir.

Bu nedenle tedaviye başlamadan önce kaçağın mekanizmasını anlamak gerekir.

İdrar Kaçırma Çeşitleri Nelerdir?

Kadınlarda en sık karşılaşılan üç klinik tablo stres tipi idrar kaçırma, sıkışma tipi idrar kaçırma ve mikst idrar kaçırmadır.

Stres Tipi İdrar Kaçırma

Öksürme, hapşırma, gülme, koşma, zıplama, egzersiz yapma veya ağır kaldırma sırasında idrar kaçırılması stres üriner inkontinans olarak adlandırılır.

Buradaki “stres” psikolojik stres anlamına gelmez. Karın içi basıncının yükselmesini ifade eder.

Tipik hasta şöyle anlatabilir:

“Öksürdüğümde veya hapşırdığımda birkaç damla kaçırıyorum.”

Bazı kadınlarda yalnızca yoğun egzersizde ortaya çıkarken ileri vakalarda yataktan kalkmak veya yürümek gibi daha küçük basınç değişikliklerinde bile kaçak olabilir.

Stres tipi idrar kaçırma neden olur?

İki temel mekanizma önemlidir.

Birincisi üretranın anatomik desteğinin zayıflamasıdır. Mesane boynu ve üretrayı destekleyen pelvik dokular yeterli desteği sağlayamaz.

İkincisi ise üretral sfinkter yetersizliğidir. Üretrayı kapalı tutan mekanizma yeterince güçlü değildir.

Birçok hastada bu iki mekanizma farklı oranlarda birlikte bulunabilir.

Sıkışma Tipi İdrar Kaçırma Nedir?

Aniden ortaya çıkan, ertelenmesi güç bir idrar yapma isteğinin ardından idrar kaçırılması sıkışma tipi idrar kaçırma (urgency urinary incontinence) olarak adlandırılır.

Hasta çoğunlukla:

“Tuvalet ihtiyacım birden geliyor ve yetişemiyorum.”

şeklinde tarif eder.

Buna sık idrara çıkma ve gece idrara kalkma eşlik edebilir.

Aşırı Aktif Mesane Nedir?

Aşırı aktif mesane; enfeksiyon veya başka belirgin bir hastalıkla açıklanamayan ani sıkışma hissinin, genellikle sık idrara çıkma ve gece idrara kalkmayla birlikte görüldüğü klinik tablodur. İdrar kaçırma olabilir veya olmayabilir.

Dolayısıyla:

Aşırı aktif mesane = mutlaka idrar kaçırma demek değildir.

Bazı kadınlar çok sıkışır ancak kaçırmadan tuvalete yetişebilir.

Mikst İdrar Kaçırma Nedir?

Hem öksürme-hapşırma sırasında hem de ani sıkışmayla idrar kaçırılıyorsa buna mikst üriner inkontinans denir.

Örneğin hasta:

“Öksürünce kaçırıyorum ama bazen tuvalete de yetişemiyorum.”

diyebilir.

Bu ayrım tedavi açısından son derece önemlidir. Çünkü stres tipi kaçağı düzelten bir ameliyat sıkışma yakınmalarının tamamını ortadan kaldırmayabilir.

Güncel yaklaşımda mikst inkontinansta hangi yakınmanın daha baskın ve hasta açısından daha rahatsız edici olduğunun belirlenmesi önerilir.

Mesane İdrarı Nasıl Tutar?

Gönderdiğiniz kaynağın özellikle ayrıntılı anlattığı konulardan biri mesanenin depolama fizyolojisidir.

Mesane duvarının temel kas tabakası detrüsör kası olarak adlandırılır. Mesane dolarken detrüsörün gevşek kalması gerekir. Böylece yüzlerce mililitre idrar depolanırken mesane içi basıncı nispeten düşük tutulabilir.

Mesanenin iç yüzünde ürotelyum bulunur. Bunun altında bağ dokusu, damar ve sinirlerden zengin tabakalar, daha dışta ise detrüsör kası yer alır.

Mesane yalnızca pasif bir “idrar torbası” değildir. Dolulukla ilgili bilgiler sinirler aracılığıyla merkezi sinir sistemine sürekli iletilir.

Mesanenin sinirsel kontrolü

İdrar depolama ve boşaltma sistemi üç temel sinirsel bileşenin koordinasyonuyla çalışır:

Sempatik sistem, depolama dönemini destekler.

Parasempatik sistem, mesanenin boşaltılmasında temel rol oynar.

Somatik sinir sistemi, dış üretral sfinkter ve pelvik tabanın istemli kontrolüne katkıda bulunur.

Mesane dolarken mesanenin gevşek kalması ve üretral kapanmanın korunması gerekir.

İşeme zamanı geldiğinde ise sistem tersine döner: detrüsör kasılırken üretral sfinkter gevşer.

Beyin, beyin sapındaki işeme merkezleri, sakral omurilik ve periferik sinirler bu koordinasyonun parçalarıdır.

Üretra İdrarı Nasıl Tutar?

Kadın üretrası yalnızca basit bir boru değildir.

Üretral kapanmaya:

• üretral mukoza,
• damar yapıları,
• düz kaslar,
• çizgili kaslardan oluşan sfinkter sistemi,
• bağ dokuları,
• çevredeki pelvik taban yapıları

birlikte katkıda bulunur.

Üretranın iç yüzeyindeki dokuların birbirine iyi temas etmesine üretral koaptasyon denir. Bu mekanizma idrarın tutulmasına yardımcı olur.

Özellikle menopoz sonrasında dokulardaki hormonal değişiklikler ürogenital dokuların özelliklerini etkileyebilir. Bununla birlikte idrar kaçırmayı yalnızca “östrojen eksikliğine” bağlamak doğru değildir.

Pelvik Taban ve Vajinal Destek Neden Önemlidir?

Mesane boynu ve üretra, pelvik taban ve ön vajinal duvarla yakın anatomik ilişki içindedir.

Öksürme veya ıkınma sırasında karın içi basınç arttığında üretranın altında yeterli destek bulunması üretranın kapanmasına katkı sağlar.

Bu destek sistemindeki zayıflama stres tipi idrar kaçırmanın önemli mekanizmalarından biridir.

Bu nedenle değerlendirme sırasında yalnızca mesaneye değil;

• vajinal duvarlara,
• pelvik taban kaslarına,
• mesane boynuna,
• üretral mobiliteye,
• pelvik organ sarkmasına

da bakılması gerekir.

Kadınlarda İdrar Kaçırma Risk Faktörleri

Kaynakta üzerinde durulan risk faktörleri arasında yaş, obezite, sigara kullanımı, gebelik, doğum, menopoz, bilişsel veya fonksiyonel bozukluklar ve kronik karın içi basınç artışı bulunuyor.

Kronik basınç artışına özellikle:

• kronik öksürük,
• kabızlık,
• tekrarlayan ağır kaldırma

katkıda bulunabilir.

Yaş

İdrar kaçırma yaşla birlikte daha sık görülür. Ancak tekrar vurgulamak gerekir: ileri yaşta sık görülmesi normal kabul edilmesi gerektiği anlamına gelmez.

Fazla kilo ve obezite

Fazla kilo pelvik tabana ve kontinans mekanizmasına binen yükü artırabilir. Kilo kaybı özellikle fazla kilolu kadınlarda semptomların azaltılmasına katkıda bulunabilir.

Gebelik ve doğum

Gebelik sırasında pelvik tabana binen yük artar. Vajinal doğum sırasında pelvik taban kasları, bağ dokuları ve bazı sinir yapıları etkilenebilir.

Ancak “vajinal doğum yapan herkes ileride idrar kaçırır” şeklinde bir sonuç doğru değildir. Yaş, doğum sayısı, bebeğin ağırlığı, bağ dokusu özellikleri ve diğer birçok faktör birlikte rol oynar.

Sigara ve kronik öksürük

Sigaranın etkisi yalnızca doğrudan dokular üzerinden değildir. Kronik öksürük karın içi basıncının tekrar tekrar yükselmesine yol açarak pelvik taban üzerinde yük oluşturabilir.

Menopoz

Menopozla birlikte ürogenital dokularda değişiklikler meydana gelir. Vajinal kuruluk, yanma, tekrarlayan üriner yakınmalar ve bazı alt üriner sistem semptomları birlikte görülebilir.

Ancak sistemik menopoz hormon tedavisinin idrar kaçırmayı tedavi etmek amacıyla başlanması doğru değildir. Güncel EAU kılavuzu, vulvovajinal atrofi bulguları bulunan postmenopozal kadınlarda lokal vajinal östrojenin yararlı olabileceğini belirtirken bazı sistemik östrojen tedavilerinin inkontinansı düzeltmediğini, hatta kötüleştirebileceğini bildiriyor.

İdrar Kaçırma Nasıl Teşhis Edilir?

İdrar kaçırma değerlendirmesinde ilk amaç hastanın gerçekten kaçırıp kaçırmadığını kanıtlamak değil, hangi mekanizmanın kaçağa yol açtığını anlamaktır.

İlk görüşmede şu sorular özellikle önemlidir:

Kaçak öksürürken mi oluyor? Ani sıkışmayla mı oluyor? Gece idrara kalkıyor musunuz? Ne kadar sık idrara çıkıyorsunuz? Tuvalete yetişebiliyor musunuz? İdrarınızı tam boşaltamadığınızı hissediyor musunuz? Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu var mı? Daha önce pelvik ameliyat geçirdiniz mi? Doğum öykünüz nasıl? Pelvik organ sarkması hissediyor musunuz?

Jinekolojik ve pelvik muayene

Pelvik muayenede vajinal dokular, pelvik organ desteği, prolapsus varlığı, pelvik taban kasları ve gerektiğinde öksürmeyle idrar kaçağı değerlendirilir.

İdrar tahlili

İdrar yolu enfeksiyonu benzer yakınmalara veya mevcut inkontinansın kötüleşmesine yol açabilir. Bu nedenle idrar tahlili ilk değerlendirmede önemlidir. Güncel EAU önerileri de kadın alt üriner sistem yakınmalarının başlangıç değerlendirmesinde idrar analizini güçlü biçimde önermektedir.

İşeme günlüğü

Hastanın birkaç gün boyunca:

• ne kadar sıvı tükettiğini,
• hangi saatlerde idrar yaptığını,
• yaklaşık idrar miktarını,
• sıkışma ataklarını,
• kaçırma zamanlarını

kaydetmesi özellikle aşırı aktif mesane ve mikst inkontinans değerlendirmesinde oldukça yararlıdır.

İşeme sonrası kalan idrar

Gerekli hastalarda mesane boşaltıldıktan sonra içeride kalan idrar miktarı ultrasonla ölçülebilir. Özellikle idrarı boşaltmada güçlük, zayıf akım veya retansiyon şüphesi varsa önemlidir. AUA/SUFU da aşırı aktif mesane değerlendirmesinde özellikle eşlik eden boşaltma yakınmaları varsa postvoid rezidü ölçümünün düşünülebileceğini belirtmektedir.

İdrar Kaçırmada Ürodinami Her Hastaya Gerekir mi?

Hayır.

Basit ve tipik stres tipi idrar kaçırması olan her hastaya otomatik olarak ürodinami yapılması gerekmez.

Ürodinamik inceleme özellikle tanının net olmadığı, belirtiler ile muayene bulgularının uyuşmadığı, miks veya kompleks olguların bulunduğu, boşaltma bozukluğu düşünülen veya önceki tedavilerden sonra devam eden yakınmaların olduğu seçilmiş hastalarda daha değerli olabilir.

Dolayısıyla “idrar kaçırıyorsanız mutlaka ürodinami gerekir” yaklaşımı doğru değildir.

Kadınlarda İdrar Kaçırma Tedavisi

Tedavi idrar kaçırmanın tipine göre belirlenmelidir.

Stres tipi inkontinans ile aşırı aktif mesanenin tedavileri aynı değildir.

Yaşam tarzı düzenlemeleri

Hastaya göre;

kilo kontrolü, kabızlığın düzeltilmesi, kronik öksürüğün değerlendirilmesi, aşırı veya yetersiz sıvı tüketiminin düzenlenmesi ve mesaneyi tetiklediği düşünülen içeceklerin azaltılması yararlı olabilir.

Pelvik taban kas egzersizleri

Pelvik taban kas egzersizleri özellikle stres tipi ve mikst idrar kaçırmada temel tedavilerden biridir.

Burada yalnızca “Kegel yapın” demek yeterli olmayabilir. Hastanın doğru kas grubunu bulması ve uygun programla çalışması önemlidir.

EAU, stres veya mikst inkontinansı bulunan kadınlarda en az üç ay süreli, denetimli ve yoğun pelvik taban kas eğitiminin ilk basamak tedavi olarak sunulmasını güçlü biçimde önermektedir.

Mesane eğitimi

Özellikle sıkışma ve aşırı aktif mesane yakınmalarında mesane eğitimi önemli bir konservatif tedavidir.

Amaç sürekli “önlem olarak” tuvalete gitmek yerine işeme aralıklarının kontrollü şekilde düzenlenmesi ve sıkışma hissinin yönetilmesidir.

Güncel EAU kılavuzu aşırı aktif mesane/sıkışma inkontinansında mesane eğitimini ilk basamak seçeneklerden biri olarak öneriyor.

Sıkışma Tipi İdrar Kaçırmanın İlaç Tedavisi

Davranışsal yöntemlerin yeterli olmadığı veya hastanın semptomlarının belirgin olduğu durumlarda ilaç tedavileri kullanılabilir.

Başlıca seçenekler:

antimuskarinik ilaçlar ve beta-3 adrenerjik agonistlerdir.

Her iki grubun da avantajları, yan etkileri ve kullanılamayacağı hasta grupları vardır. Tedavi seçimi hastanın yaşı, diğer hastalıkları, kullandığı ilaçlar ve yan etki toleransına göre yapılmalıdır.

Modern yaklaşım artık her hastayı zorunlu olarak aynı basamaklardan geçirmek yerine seçeneklerin hasta ile birlikte değerlendirilmesine daha fazla önem vermektedir. AUA/SUFU'nun güncel aşırı aktif mesane yaklaşımı da katı “step therapy” anlayışı yerine ortak karar vermeyi öne çıkarmaktadır.

İlaç Tedavisine Yanıt Vermeyen Aşırı Aktif Mesanede Ne Yapılır?

Uygun hastalarda ileri seçenekler bulunmaktadır.

Bunlar arasında:

mesane içine botulinum toksin enjeksiyonu,

posterior tibial sinir stimülasyonu ve

sakral nöromodülasyon

yer alabilir.

Dolayısıyla yıllardır ilaç kullandığı halde belirgin sıkışma ve kaçırması devam eden bir hastanın “yapılacak başka bir şey yok” diye düşünmesi doğru değildir.

Stres Tipi İdrar Kaçırmada Ameliyat Ne Zaman Düşünülür?

Pelvik taban tedavisine rağmen yaşam kalitesini belirgin etkileyen stres tipi idrar kaçırması devam ediyorsa cerrahi seçenekler değerlendirilebilir.

Ancak ameliyat kararı vermeden önce gerçekten stres tipi inkontinansın baskın olduğundan emin olmak gerekir.

Cerrahi seçenekler hastanın anatomisine, önceki ameliyatlarına, prolapsus bulunup bulunmamasına, üretral fonksiyonuna, beklentilerine ve kullanılan materyaller konusundaki tercihine göre değişebilir.

Midüretral sling (TVT/TOT)

Kadınlarda stres tipi idrar kaçırmanın cerrahi tedavisinde en sık kullanılan yöntemlerden biri midüretral sling ameliyatlarıdır.

Üretranın orta bölümünün altına destek sağlayan bir bant yerleştirilir.

TVT ve TOT aynı ameliyat değildir; bandın pelvis içindeki geçiş yolu farklıdır. Hangi tekniğin uygun olduğu hastaya göre değerlendirilir.

Burch kolposüspansiyon

Burch ameliyatı, stres tipi idrar kaçırmanın cerrahi tedavisinde kullanılan mesh içermeyen seçeneklerden biridir.

Özellikle uygun hastalarda laparoskopik olarak gerçekleştirilebilir.

Ameliyatın amacı mesane boynu ve proksimal üretra çevresindeki vajinal desteği yeniden sağlamaktır.

Midüretral sling ile Burch ameliyatı arasında seçim yalnızca “hangisi daha iyi?” sorusuyla yapılmamalıdır. Hastanın yaşı, anatomisi, önceki cerrahileri, eş zamanlı yapılacak başka bir pelvik ameliyat olup olmadığı ve mesh kullanımıyla ilgili tercihi önemlidir.

İdrar Kaçırma Ameliyatı ile Rahim Sarkması Ameliyatı Aynı Şey midir?

Hayır.

Pelvik organ prolapsusu ve idrar kaçırma birbirinden farklı sorunlardır, ancak aynı hastada birlikte bulunabilirler.

Bazı kadınlarda belirgin sarkma üretrayı etkileyerek mevcut stres inkontinansını maskeleyebilir. Prolapsus düzeltildiğinde daha önce görülmeyen stres tipi kaçak ortaya çıkabilir.

Bu nedenle prolapsus ameliyatı planlanan hastalarda idrar kaçırma açısından değerlendirme önemlidir.

İdrar Kaçırma Tedavi Edilmezse Ne Olur?

İdrar kaçırma çoğunlukla kanser gibi yaşamı doğrudan tehdit eden bir hastalık değildir. Ancak yaşam kalitesi üzerindeki etkisi küçümsenmemelidir.

Tedavi edilmeyen belirgin inkontinans;

sürekli ped kullanımına, cilt irritasyonuna, sosyal aktivitelerin kısıtlanmasına, egzersizden kaçınmaya, uyku bozukluğuna, cinsel yaşamın etkilenmesine ve sosyal izolasyona neden olabilir.

Özellikle yaşlı kadınlarda sıkışma nedeniyle tuvalete hızla yetişmeye çalışma düşme riskini de artırabilir.

İdrar Kaçırma Kansere İşaret Eder mi?

Tek başına idrar kaçırma tipik bir jinekolojik kanser belirtisi değildir.

Ancak idrarda kan görülmesi, açıklanamayan pelvik ağrı, vajinal kanama, tekrarlayan enfeksiyon, mesaneyi boşaltamama veya yeni başlayan atipik üriner yakınmalar varsa yalnızca “idrar kaçırma” tanısıyla yetinilmemelidir.

Özellikle menopoz sonrası vajinal kanama varsa ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

İdrar Kaçırma İçin Hangi Doktora Gidilir?

Kadınlarda idrar kaçırma; kadın hastalıkları ve doğum, ürojinekoloji ve üroloji disiplinlerinin kesiştiği bir alandır.

Özellikle idrar kaçırmaya:

• rahim veya vajen sarkması,
• önceki pelvik ameliyat,
• menopoz sonrası değişiklikler,
• endometriozis,
• myom,
• eş zamanlı jinekolojik cerrahi gereksinimi

eşlik ediyorsa pelvik anatominin bütün olarak değerlendirilmesi önem kazanır.

Benim Yaklaşımım

İdrar kaçıran bir hastada ilk sorum “hangi ameliyatı yapalım?” değil, “bu hasta neden idrar kaçırıyor?” olur.

Çünkü öksürürken idrar kaçıran bir kadınla tuvalete yetişemeden idrar kaçıran kadının tedavisi aynı değildir. Üstelik önemli sayıda hastada bu iki durum birlikte bulunur.

Muayenede yalnızca idrar kaçağını değil; pelvik tabanı, üretral desteği, vajinal dokuları ve varsa pelvik organ sarkmasını birlikte değerlendiriyorum. Gerektiğinde idrar tahlili, işeme günlüğü, rezidü idrar ölçümü ve seçilmiş hastalarda ileri incelemelerden yararlanıyorum.

Cerrahi gerekiyorsa hastanın anatomisi ve beklentisine göre TVT gibi midüretral sling yöntemleri veya uygun hastalarda laparoskopik Burch kolposüspansiyon gibi seçenekleri değerlendiriyorum. Pelvik organ prolapsusu veya eş zamanlı başka bir jinekolojik sorun varsa ameliyat planının bütün pelvik anatomi dikkate alınarak yapılması özellikle önemlidir.

Ameliyat yapabiliyor olmak, her idrar kaçıran hastanın ameliyat edilmesi gerektiği anlamına gelmez.

Özellikle sıkışma tipi idrar kaçırmada gereksiz cerrahiden kaçınmak en az doğru ameliyatı yapmak kadar önemlidir.

Tedaviyi; hastanın yaşı, kaçırmanın tipi ve şiddeti, pelvik muayene bulguları, menopoz durumu, geçirilmiş ameliyatlar, eşlik eden prolapsus, kullanılan ilaçlar ve hastanın beklentilerine göre kişiselleştirmek gerekir.

SIK SORULAN SORULAR

1. Öksürünce idrar kaçırmak neden olur?

En sık stres tipi idrar kaçırmayı düşündürür. Öksürmeyle artan karın içi basıncına karşı üretral kapanma mekanizması yeterli olamaz.

2. Hapşırırken idrar kaçırmak normal mi?

Sık görülebilir ancak normal kabul edilmesi gerekmez. Tedavi edilebilir bir stres üriner inkontinans belirtisi olabilir.

3. Tuvalete yetişemeden idrar kaçırmak neden olur?

Sıkışma tipi idrar kaçırma veya aşırı aktif mesane ile ilişkili olabilir.

4. Hem öksürünce hem sıkışınca idrar kaçırıyorum. Neden?

Bu durum mikst idrar kaçırma olarak adlandırılır. Tedavide hangi yakınmanın baskın olduğunun belirlenmesi önemlidir.

5. İdrar kaçırma yaşlanmanın normal sonucu mu?

Hayır. Yaş ilerledikçe daha sık görülür ancak “yaşlandım, yapacak bir şey yok” şeklinde değerlendirilmemelidir.

6. Doğum yapmak idrar kaçırmaya neden olur mu?

Gebelik ve özellikle pelvik tabanı etkileyen doğumlar riski artırabilir. Ancak doğum yapan her kadında idrar kaçırma gelişmez.

7. Sezaryen idrar kaçırmayı tamamen önler mi?

Hayır. Gebeliğin kendisi ve yaş, kilo, genetik doku özellikleri gibi başka faktörler de kontinansı etkiler.

8. Menopoz idrar kaçırmaya neden olur mu?

Menopoz dönemindeki hormonal ve dokusal değişiklikler bazı üriner yakınmaları etkileyebilir; fakat idrar kaçırmanın tek nedeni menopoz değildir.

9. Vajinal östrojen idrar kaçırmaya iyi gelir mi?

Özellikle menopoz sonrası vulvovajinal atrofi/genitoüriner menopoz sendromu bulunan seçilmiş kadınlarda lokal vajinal östrojen yararlı olabilir. Sistemik hormon tedavisi ise idrar kaçırma tedavisi olarak düşünülmemelidir.

10. Kegel egzersizi gerçekten işe yarar mı?

Doğru kasların uygun teknik ve yeterli süreyle çalıştırılması stres ve mikst inkontinansta etkili olabilir. Denetimli programlar tercih edilir.

11. İdrar kaçırmada ameliyat şart mı?

Hayır. Kaçırmanın tipine ve şiddetine göre yaşam tarzı düzenlemeleri, pelvik taban tedavisi, mesane eğitimi ve ilaçlar yeterli olabilir.

12. İdrar kaçırma ameliyatı nasıl yapılır?

Stres tipi idrar kaçırmada midüretral sling (örneğin TVT) veya uygun hastalarda Burch kolposüspansiyon gibi farklı ameliyatlar kullanılabilir.

13. Burch ameliyatı nedir?

Üretra ve mesane boynu çevresindeki desteği artırmayı amaçlayan, mesh kullanılmadan yapılabilen bir stres inkontinans ameliyatıdır. Uygun hastalarda laparoskopik uygulanabilir.

14. TVT nedir?

Üretranın orta bölümünün altına destek sağlayan sentetik bir sling yerleştirilmesi esasına dayanan stres inkontinans ameliyatıdır.

15. TVT mi Burch mü daha iyi?

Herkes için tek bir doğru yöntem yoktur. Önceki ameliyatlar, pelvik anatomi, eş zamanlı prolapsus veya başka cerrahi gereksinimi ve hastanın tercihleri kararı etkiler.

16. Aşırı aktif mesane ameliyatla düzelir mi?

Stres inkontinans ameliyatları aşırı aktif mesanenin standart tedavisi değildir. Dirençli aşırı aktif mesanede botulinum toksin, tibial sinir stimülasyonu veya sakral nöromodülasyon gibi farklı yöntemler değerlendirilebilir.

17. İdrar kaçırma ilacı var mı?

Sıkışma tipi inkontinans/aşırı aktif mesanede antimuskarinikler ve beta-3 agonistler dahil ilaç seçenekleri vardır. Stres tipi inkontinansın tedavi yaklaşımı farklıdır.

18. Ürodinami yaptırmam şart mı?

Hayır. Her hastada gerekli değildir. Tanının belirsiz veya tablonun kompleks olduğu seçilmiş hastalarda daha fazla bilgi sağlayabilir.

19. İdrar kaçırma ultrasonda görülür mü?

Ultrason kaçağın kendisini çoğu zaman doğrudan göstermez; ancak mesane, pelvis ve işeme sonrası kalan idrar gibi bazı önemli bulguların değerlendirilmesinde kullanılabilir.

20. Rahim sarkması idrar kaçırma yapar mı?

Prolapsus ve idrar kaçırma birlikte görülebilir. Ancak aralarındaki ilişki karmaşıktır; ileri prolapsus bazen stres inkontinansı maskeleyebilir.

21. İdrar kaçırma kansere dönüşür mü?

Hayır. İdrar kaçırmanın kendisi kansere dönüşmez.

22. İdrar kaçırma ameliyattan sonra tekrarlar mı?

Tekrarlama mümkündür. Risk kullanılan yönteme, hastanın dokularına, kilosuna, yaşına, eşlik eden prolapsusa ve uzun dönem değişikliklere bağlıdır.

23. İdrar kaçırma için ne zaman doktora gitmeliyim?

Kaçırma günlük yaşamınızı etkiliyorsa, ped kullanmaya başladıysanız, egzersiz veya sosyal aktivitelerden kaçınıyorsanız ya da sıkışma nedeniyle tuvalete yetişemiyorsanız değerlendirme uygundur. İdrarda kan, tekrarlayan enfeksiyon veya idrar yapamama varsa ayrıca geciktirilmemelidir.