Miyom Belirtileri ve Tanısı: Miyom Nasıl Anlaşılır?

Miyomlar, rahmin düz kas dokusundan gelişen iyi huylu tümörlerdir. Üreme çağındaki kadınlarda oldukça sık görülür ve birçok kadında hiçbir şikâyete neden olmadan tesadüfen saptanabilir.

Miyomların oluşturduğu belirtiler yalnızca büyüklüklerine bağlı değildir. Rahimde nerede yerleştikleri, rahim boşluğuyla ilişkileri, sayıları ve çevre organlara yaptıkları bası şikâyetlerin ortaya çıkmasında önemlidir.

Bu nedenle ultrasonografide “miyom var” denilmesi tek başına yeterli değildir. Miyomun tipinin ve yerleşiminin doğru tanımlanması, takip ve tedavi kararının temelini oluşturur.

Miyom Nedir?

Miyomlar, diğer adıyla leiomyomlar, rahmin kas tabakasından gelişen iyi huylu kitlelerdir.

Tek bir miyom bulunabileceği gibi rahmin farklı bölgelerinde birden fazla miyom da gelişebilir.

Miyomlar mikroskobik boyutlardan rahmi belirgin şekilde büyütecek boyutlara kadar ulaşabilir.

Üreme çağında daha sık görülmeleri ve menopoz sonrasında küçülme eğiliminde olmaları, gelişimlerinde östrojen ve progesteron gibi hormonların rolü olduğunu düşündürmektedir.

Miyomlar Nerede Bulunur?

Miyomların sınıflandırılmasında rahim içerisindeki yerleşimleri önemlidir.

Başlıca;

• Submüköz miyomlar: Rahim boşluğuna doğru büyür.
• İntramural miyomlar: Rahmin kas tabakası içerisinde yer alır.
• Subseröz miyomlar: Rahmin dış yüzeyine doğru büyür.
• Saplı miyomlar: Rahme bir sapla bağlı olarak gelişebilir.

Miyomun yerleşimi oluşturacağı şikâyeti ve uygulanabilecek tedaviyi doğrudan etkileyebilir.

Örneğin küçük bir submüköz miyom ciddi adet kanamasına neden olabilirken, rahmin dışına doğru büyüyen daha büyük bir subseröz miyom kanamadan çok mesane veya bağırsak üzerinde bası oluşturabilir.

FIGO Miyom Sınıflaması Nedir?

Miyomlar rahim duvarı ve endometrial kaviteyle ilişkilerine göre FIGO sistemiyle daha ayrıntılı sınıflandırılabilir.

FIGO Tip 0: Tamamen rahim boşluğunda bulunan saplı submüköz miyom.

FIGO Tip 1: Miyomun yüzde 50'den daha az bölümü rahim kası içerisinde bulunur.

FIGO Tip 2: Miyomun yüzde 50 veya daha fazla bölümü rahim kası içerisindedir ancak endometrial kaviteye uzanır.

FIGO Tip 3: Endometriuma temas eder ancak tamamen intramural yerleşimlidir.

FIGO Tip 4: Tamamen intramural miyomdur.

FIGO Tip 5–7: Rahmin dış yüzeyine doğru değişen oranlarda uzanan subseröz miyomları tanımlar.

FIGO Tip 8: Servikal veya diğer özel yerleşimli miyomları kapsar.

Bu sınıflama özellikle cerrahi tedavinin planlanmasında önemlidir. Bir miyomun histeroskopik olarak mı, laparoskopik olarak mı veya farklı bir yöntemle mi tedavi edilebileceği değerlendirilirken yalnızca çapına bakılmaz.

Miyom Belirtileri Nelerdir?

Miyomu bulunan kadınların önemli bir bölümünde hiçbir belirti yoktur.

Şikâyet geliştiğinde ise belirtiler miyomun yerleşimi, büyüklüğü ve sayısına göre değişebilir.

En sık görülen yakınmalar arasında:

• Aşırı adet kanaması
• Uzun süren adet kanaması
• Adet döneminde ağrı
• Pelvik bölgede basınç veya dolgunluk
• Alt karında büyüme hissi
• Sık idrara çıkma
• Kabızlık veya dışkılama güçlüğü
• Cinsel ilişki sırasında ağrı
• Gebe kalmakta güçlük

bulunabilir.

Miyom Aşırı Adet Kanaması Yapar mı?

Evet. Aşırı adet kanaması miyomların en sık görülen belirtilerinden biridir.

Ancak her miyom kanama yapmaz.

Kanamayla özellikle rahim boşluğuna yakın olan veya rahim boşluğunun şeklini bozan miyomların ilişkisi daha belirgindir.

Bu nedenle kanaması bulunan bir hastada yalnızca miyomun çapını ölçmek yerine miyomun endometrium ve rahim boşluğuyla ilişkisini değerlendirmek gerekir.

Uzun süreli yoğun kanamalar zaman içerisinde demir eksikliği ve anemiye yol açabilir.

Miyom Ağrı Yapar mı?

Miyomlarda ağrı görülebilir ancak ağrı en sık görülen şikâyet değildir.

Büyük miyomlarda pelviste ağırlık, dolgunluk veya basınç hissi oluşabilir.

Miyomun dejenerasyona uğraması durumunda daha belirgin ağrı gelişebilir.

Saplı bir miyomun kendi etrafında dönmesi ise nadiren akut ve şiddetli ağrıya neden olabilir.

Miyom Mesaneye Baskı Yapabilir mi?

Yeterince büyük miyomlar çevredeki organlara bası yapabilir.

Özellikle rahmin ön tarafına doğru büyüyen büyük miyomlar mesaneye bası oluşturarak sık idrara çıkma gibi üriner şikâyetlere neden olabilir.

Rahmin arka tarafına doğru büyüyen miyomlarda ise rektum üzerinde bası gelişebilir ve bazı hastalarda kabızlık veya dışkılama güçlüğü görülebilir.

Miyom Karında Şişlik Yapar mı?

Büyük veya çok sayıda miyom rahmin belirgin şekilde büyümesine neden olabilir.

Bu durumda hasta alt karın bölgesinde şişlik, dolgunluk veya kitle hissedebilir.

Jinekolojik muayenede uterus normalden büyük ve düzensiz konturlu olarak değerlendirilebilir.

Miyom Cinsel İlişkide Ağrı Yapabilir mi?

Miyomun yerleşimine bağlı olarak cinsel ilişki sırasında ağrı görülebilir.

Özellikle belirli bölgelerde yerleşmiş büyük miyomlarda pelvik bası ve ağrı şikâyetleri ortaya çıkabilir.

Ancak ilişki sırasında ağrının endometriozis, adenomyozis ve diğer pelvik hastalıklar gibi birçok farklı nedeni olabileceğinden değerlendirme yalnızca miyom üzerinden yapılmamalıdır.

Miyom Kısırlığa Neden Olur mu?

Miyom ile infertilite arasındaki ilişki miyomun yerine göre değişir.

Özellikle rahim boşluğunu bozan submüköz miyomların gebelik şansını olumsuz etkileyebileceğine ilişkin daha güçlü bir ilişki bulunmaktadır.

Buna karşılık rahim boşluğunu bozmayan intramural miyomların infertilite üzerindeki etkisi daha tartışmalıdır.

Bu nedenle çocuk sahibi olmak isteyen bir kadında miyom saptandığında her miyomun otomatik olarak ameliyat edilmesi doğru değildir.

Miyomun rahim boşluğuyla ilişkisi ayrıntılı olarak değerlendirilmelidir.

Miyom Tanısı Nasıl Konulur?

Miyomlar bazen rutin jinekolojik muayene sırasında fark edilir.

Rahmin normalden büyük, düzensiz veya nodüler olarak hissedilmesi miyom açısından şüphe oluşturabilir.

Ancak miyomların değerlendirilmesinde temel görüntüleme yöntemlerinden biri transvajinal ultrasonografidir.

Ultrasonografi ile miyomun:

• Sayısı
• Çapı
• Rahimdeki yeri
• Endometriumla ilişkisi
• Rahim boşluğunu bozup bozmadığı

değerlendirilebilir.

Miyom Ultrasonda Görülür mü?

Çoğu miyom ultrasonografide görülebilir.

Ultrasonografide miyomlar genellikle rahim kası içerisinde iyi sınırlı, solid kitleler şeklinde izlenir.

Ancak özellikle rahim boşluğuna uzanan küçük submüköz miyomların endometriumla ilişkisini değerlendirmek için standart ultrasonografi her zaman yeterli olmayabilir.

Bu durumda ek yöntemlerden yararlanılabilir.

3 Boyutlu Ultrason Miyom Tanısında Kullanılır mı?

Üç boyutlu ultrasonografi özellikle rahim boşluğu ve miyom arasındaki anatomik ilişkinin değerlendirilmesine yardımcı olabilir.

Miyomun endometrial kaviteye ne kadar uzandığının belirlenmesi, özellikle cerrahi planlama açısından önem taşıyabilir.

Submüköz miyomlarda bu değerlendirme, histeroskopik tedavinin uygun olup olmadığının belirlenmesine katkı sağlayabilir.

Salin İnfüzyon Sonografisi Miyom Tanısında Ne İşe Yarar?

Salin infüzyon sonografisinde rahim boşluğuna ince bir kateter aracılığıyla sıvı verilerek endometrial kavite ultrasonografi ile değerlendirilir.

Sıvı, rahim boşluğunun duvarlarını birbirinden ayırdığı için submüköz miyomun rahim boşluğuna ne kadar uzandığı daha net görülebilir.

Bu yöntem aynı zamanda endometrial poliplerle submüköz miyomların ayrımında yardımcı olabilir.

Histeroskopi Miyom Tanısında Kullanılır mı?

Evet.

Özellikle submüköz miyomdan şüphelenildiğinde histeroskopi rahim boşluğunun doğrudan görüntülenmesini sağlar.

Kamera ile rahim içerisine girildiğinde miyom doğrudan görülebilir.

Uygun submüköz miyomlarda histeroskopi yalnızca tanı amacıyla değil, aynı zamanda tedavi amacıyla da kullanılabilir.

Miyom Tanısında MR Ne Zaman Kullanılır?

Her miyom hastasında MR gerekli değildir.

Ancak uterusun çok büyük olduğu, çok sayıda miyom bulunduğu, ultrasonografide anatominin yeterince değerlendirilemediği veya adenomyozis gibi başka hastalıklarla ayrımın gerekli olduğu seçilmiş hastalarda MR kullanılabilir.

MR aynı zamanda cerrahi planlama öncesinde miyomların sayısını, yerleşimini ve çevre yapılarla ilişkisini ayrıntılı olarak gösterebilir.

Miyom ile Adenomyozis Karışabilir mi?

Bazı hastalarda ultrasonografik görünüm benzerlik gösterebilir.

Adenomyozis daha çok rahim kası içerisinde yaygın değişiklik oluştururken miyom genellikle daha iyi sınırlı bir kitle şeklindedir.

Ancak bazı olgularda ayrım güç olabilir.

Ultrasonografi ve gerektiğinde MR bu ayrımda yardımcı olabilir.

Her Miyom Tedavi Edilmeli midir?

Hayır.

Şikâyeti olmayan, küçük ve klinik açıdan önemli bir problem oluşturmayan miyomlar çoğu zaman takip edilebilir.

Tedavi kararı yalnızca “miyom var” denilerek verilmez.

Hastanın:

• Kanama şikâyeti
• Ağrısı
• Bası belirtileri
• Miyomun büyüklüğü ve yerleşimi
• Gebelik isteği
• Yaşı
• Rahim boşluğunun etkilenip etkilenmediği

birlikte değerlendirilir.

Miyom Ne Zaman Ameliyat Gerektirir?

Cerrahi tedavi özellikle ciddi veya tekrarlayan kanama, belirgin bası şikâyetleri, ağrı, bazı infertilite durumları veya medikal tedavinin yeterli olmadığı seçilmiş hastalarda gündeme gelebilir.

Ancak cerrahinin yöntemi de miyomun yerine göre değişir.

Rahim boşluğuna uzanan uygun submüköz miyomlar histeroskopik olarak, rahim kası veya dış yüzeyindeki uygun miyomlar ise laparoskopik myomektomi ile tedavi edilebilir.

Bu nedenle doğru cerrahi yöntemi seçebilmek için ameliyattan önce miyom haritasının doğru çıkarılması önemlidir.

İzmir'de Miyom Tanısı ve Değerlendirilmesi

Miyom tedavisinde en önemli aşamalardan biri, hastaya yalnızca “miyomunuz var” demek yerine miyomun nerede olduğunu ve gerçekten hangi şikâyete neden olduğunu belirlemektir.

Prof. Dr. Selçuk Erkılınç'ın İzmir Karşıyaka–Mavişehir'deki kliniğinde miyom değerlendirmesinde jinekolojik muayene ve transvajinal ultrasonografi ile miyomların sayısı, büyüklüğü ve rahim boşluğuyla ilişkisi değerlendirilir.

Özellikle aşırı adet kanaması bulunan hastalarda submüköz miyom açısından rahim boşluğunun değerlendirilmesi önemlidir. Gerekli hastalarda 3 boyutlu ultrasonografi, salin infüzyon sonografisi veya histeroskopi ile kavite daha ayrıntılı incelenebilir.

Cerrahi gereken hastalarda ise amaç mümkün olduğunca miyomun anatomik yerleşimine uygun minimal invaziv yöntemi seçmektir. Uygun submüköz miyomlarda histeroskopik cerrahi, uygun intramural veya subseröz miyomlarda laparoskopik cerrahi seçenekleri değerlendirilebilir.

Özellikle çocuk sahibi olmak isteyen kadınlarda gereksiz cerrahiden kaçınmak kadar, rahim boşluğunu bozan ve gebeliği etkileyebilecek miyomların doğru şekilde tanınması da önemlidir.

Sık Sorulan Sorular

Miyom kanama yapar mı?

Evet. Özellikle rahim boşluğunu etkileyen submüköz miyomlar aşırı veya uzun süren adet kanamasına neden olabilir.

Miyom ultrasonda belli olur mu?

Miyomların büyük bölümü transvajinal ultrasonografi ile görüntülenebilir. Bazı submüköz miyomlarda ek olarak 3 boyutlu ultrason, salin infüzyon sonografisi veya histeroskopi gerekebilir.

Küçük miyom çok kanama yapabilir mi?

Evet. Miyomun büyüklüğünden çok yerleşimi önemli olabilir. Rahim boşluğuna uzanan küçük bir miyom bile belirgin kanamaya neden olabilir.

Miyom kısırlık yapar mı?

Her miyom infertiliteye neden olmaz. Özellikle rahim boşluğunu bozan submüköz miyomların fertilite üzerinde daha belirgin etkisi olabilir.

Her miyom ameliyat edilmeli midir?

Hayır. Şikâyet oluşturmayan birçok miyom takip edilebilir. Tedavi kararı miyomun büyüklüğü, yerleşimi, belirtiler ve hastanın gebelik beklentisine göre verilir.

Submüköz miyom nasıl tedavi edilir?

Uygun submüköz miyomlar rahim ağzından girilerek histeroskopik yöntemle çıkarılabilir.

Miyom tanısında MR şart mıdır?

Hayır. Çoğu hastada ultrasonografi yeterlidir. MR daha çok seçilmiş ve anatomik değerlendirmenin güç olduğu durumlarda kullanılır.